Moçambique

Moçambique
Parque da Gorongosa

Douro

Douro
An cama de mofo

segunda-feira, 26 de outubro de 2009

Cun eilhes tenarei...


Tornei, solica...
Na mente truixe las quelores de las binhas que se beian de la mie cozina quando fago ls quemeres.
Serbirán de modelo para ua tela. Nun gusto de pintar cun retratos que nun seian ls que me quedan na alma i nos uolhos...
No carro truixe pelhiços i fuolhas de castanheiros de ls que ponírun nas tierras, de belheza andescritible i belhotas; para pintar, supongo!
Çeculpas!...
Cun eilhes tenerei un cibico de l praino para l botar ua risica quando ls mire.
Stá yá lindo l praino, bestido de Outonho: cun l´auga que las nubres churórun, las yerbicas yá se ampuxan para teneren campo para recebíren ls raios de sol, agora mais baixo.
Ua grande parte de las árboles yá stá de ua fermesura andescritible.
Paraba l miu carrico, ambaçbacada a mirar i al mesmo tiempo a sticar la bide de la mie barriga para que medre seiscientos i tal quilómetros.
Fuolhas i belhotas no carro, pelhiços i castanhas,...nostalgias antes de salir, quelores metidas na alma, oulores, tierra burmeilha a camino de la raia de San Martino, adonde bou a péto an qualquiera tiempo, an çpecial no fin de Primabera para ber las scobas floridas ...
Tierra burmeilha de la que sobrou de l stanho i que me fai lembrar outras frunteiras tan lungíssemas de que guardo tan buonas mimórias...
Quelor de tierra burmeilha de la mie paleta i de l miu pelo, caliente, a botar fumo anque seia Eimbierno, a fazer çfazer la niebe de la Sanábria.
Tierra burmeilha,
... scobas amarielhas,
...mofo de quelor de la prata nas matas de Spanha,
galhetas i checolate negro que me fai lembrar la nineç...
San Martino, adonde andube a scuola un anho para l´eisame de la admisson.
San Martino, aldeia de anchenas no mei -lhugar quando l rieiro se anfurecie an Spanha...
Gosto de ir a San Martino a caminar, zde la Speciosa al Molino de Beigas i apuis ribeira arriba.

Gosto...

Cabeleiras de ouro



Bi-te
Sereno speilho
Orgulhoso de ls tous rochedos,
baidoso de tous choupos amarielhos,
ouro no speilho de la tue auga.
Ancomendeste chúbia
para que atamasse las lhabaredas de l Berano
para que cun eilha las folhaiges nun quedássen amarielhas.
Fúrun anchuquecidas pu l tiempo que todo ataca.
De l airico faziste pende, dientes finos
que l pendou ls pelos de ouro, para l dar bigor
na ánsia de l dar bida i nun se caíssen tan guapas cabeleiras.
Mas riu, la natureza cumpre-se to ls Outonhos
i ls tous choupos que agoran se miran an ti,anfeitados de fuolhas,
mais guapos que la seda de ls capulhos
debrebe seran manto dóndio no chano, galhos a mirá-te i a mirar l cielo,
a suplicar ua manta que l mate l friu de ls çanceinhos.
Nun l puodes baler!...
Ye la natureza que se torna a cumprir i serán ls tous çepidos choupos ls pormeiros a botar uns gromos cun ua auga amarelhica drento, cun que se secan las berrugas.
Apuis seran berdes las sues fulhas, selombra fresca, cúmplices de carinos de namorados, cumpanhos de jogos de ninos, eimages berdes nos tous speilhos.
Tu, l mesmo riu, cuntas las staçones, ls anhos, las quelores que bán i que bénan an porfeita harmonie.

segunda-feira, 19 de outubro de 2009

Torno a mi

A las bezes forma-se un uoco que cun nada sou capaç de l acupar.
Bou a caminar a ber se acho fuolhas burmeilhas i amarielhas para atamar l uoco, mas nó, l uoco anteima an quedar.
Spormento doces, porbo pan lebe, mesmo daquel que se fazie a ruoda de l lhume, mas nada chega alhá; mantén la raiç cumo se fura grama.
Pensaba you que l aire fuorte i cisqueiro de l praino fazerie çfrença de presson cun l uoco, l aire antrarie i assí l peito quedarie cheno. L aire nun entra, anda a buoltas a remulinar mas nun quier nada cun l miu uoco. Anteima an fazer cair las fuolhas que se buolben castanhas no chano i bai-las stribando nas brigadas.
Bóto-me a correr mas nun las acaço, pesan-me las piernas. Manginaba you que este uoco me tornarie mais lebe mas não, prende-me al chano i torna-me defícel l caminar cumo se tebisse uas apeias atadas de ua pierna a la outra i bien pequeinhas. Passicos curtos, cuorpo pesado.
Sien que me deia de cuonta l uoco scápa, acagatado i lhieba cun el las apeias, las fuolhas secas.
Hai dies que gosto de fuolhas secas, a remulinar nos caminos. Hoije não! Porquei haberá fuolhas secas a tapar-me ls suonhos!?
L sol tamien stá cun uocos hoije, tamien ten fuolhas secas a remulinar. A las bezes tamien se amuntónan i tapan-lo; ls uocos medran...
Arroixo las aranheiras, sacudo la mosca que me anrezina. Tiro ls dedos de ls botones. Scápo-me para outro lhado, adonde l anticiclone me acupe l uoco. Torno a mi, ser bibo, an porfeita lhuita acontra ls uocos i outras cousas.
Torno a mi porque you quiero.

domingo, 18 de outubro de 2009

Quelores tardiegas

,...zanganhe-se quien querga ber quelores de Outonho no Praino. Tirando las binhas que choran las ubas bindimadas i que stán cun aqueilhas quelores de burmeilho i amarielho cun berde spargido i las cereijeiras de la floresta, todo ten mais biçio agora.
No Berano, la seca fui tan terrible que todo queimou i spaxaracou: trampos, carbalhos, freixos, todo staba a secar, a perder la folhaige que nun sfregante se bolbiu castanha que até daba duolo de ber quando se miraba pala Moura ou me abinturaba a ir pul termo.
Bieno la chuba i bieno cun fuorça, a julgar pulas mies coubes que quedórun sien las caganetas que corrírun pa ls cerrados de baixo.
Cheiraba a caganetas que apestaba, dizie mie mai. Inda más que nós, quando an Agosto las fumos a apanhar al steio, percurei you. Alhá se eirie!...

Tube que l poner outras agora na scaba i la tierra quedou bien apertada. Para l antrar las guinchas custaba, mas hai que las amimar para que tengan buonos tronchos no Natal.
Todo berdega agora, las arboles an beç de amarielhas a amostrar que se stá a arrimar ls Santos, stan agora biciosas: Hai-las cun aire de muorte, aqueilhas que nun aguantórun l rechinho de l sol, galhos a dreitos al cielo cumo se stubissen a pedir quien las acuda, a pedir berde, para resfolgar i fabricar l´oxigeno.

Chegou l friu i chegou de repente, sol relhamposo, aire cisqueiro.
Cheguei cun ua túnica de seda i agora ando a catar ls casacos que me quedan porqui, yá mais bielhos, para atamar l friu.

Tenemos lhume cun rachos a arder de die i al serano, adonde se arranholan las moscas cun l miedo de l friu, bolando que nien boubicas, cumo se stubissen ambudadas. Mala cumpanha amanhan, l mata moscas azul que nun l dá assossego.
Assí, la bida no Praino cuorre debagar, a rebusco de ubas que quedórun sien bindimar, an lhatadas ou an binhas adónde nun houbo quien puxasse a ls cestos. Stan mui buonas las malbazias brancas, doces, cun abiespuras mas mais amansiadas que no Berano.

Cuorre mágica cumo siempre la nuite no praino. Peç que cada beç hai mais streilhas neste cielo ineigualáble, l nuosso cielo, l cielo que mos antende an mirandés quando cun el debedimos ls nuossos suonhos i las nuossas nuites sien suonho an que las queremos cuntar a ber se l suonho chega, cumo quien cunta cordeiricos.

sábado, 10 de outubro de 2009

L fário


…apuis passábamos rebista a todas las cestas, cumo farien ls carabineiros i ls guardas fiscales a tie Amblina quando benie de Alcanhiças,cargada de cousas buonas, se eilha nun fusse fina pa l cuntrabando.
I se eran buonas!...
Tie Amblina era de San Martino i iba gobernando la bida a camino de Spanha.
Mal la biemos chegar, you i Catrina nun percisábamos de falar para mos antendermos, sabiemos que nesse die haberie sessón de chube i dece de banco ou cadeira para medrarmos mais un cachico.
Ls uolhos rien-se, la cuçpinha medraba na boca cumo se fura ua naciente no Forno, até delores de barriga teniemos cun la eimoçon.
Yá fui a nuossa casa, Catrina. A la mie tamien, arrespundie-me eilha, al mesmo tiempo que puxaba parriba l´armano que trazie a chin, afin de correr melhor i chegar mais debrebe al pie de mi.
Antón bamos a ber???
Bamos que mie mai Ana yá se fui, dezie you.
I deste modo ancomeçaba la sessón de fário a ls checolates, a las galhetas ou a las lhatas de Colacau.
Eramos cumo perros perdigueiros. Por muito que las lambujes quedássen scundidas, nós dábamos neilhas. Nun habie cesta colgada na parede ou nalgua tábua de l subrado que nun l passássemos la rebista.
A las bezes nun stában nas cestas que mie abó i sue mãe yá coincien la qualidade de las fariadeiras que tenien an casa.
Corriemos todo: arcas, potes , almairos ou qualquiera outro lhugar. Acabábamos por ancuntrar siempre l fruto pribido. Lembra-se-me dua beç que fumos a dar cun ua bolsica feita de cachicos de farrapos chena de cousas docicas, anterrada na tulha de l trigo.
Ah cundanidas que yá me destes neilhes!
Dzir que nunca somos capazes de tener nada para oufrecer a un amigo que benga a casa!
Tanta beç oubimos essa frase!...
Que ralhatinas i secálha muxiquetes, mas de nada balie...
Perdonábamos l que mos dolie pul bien que mos sabie!...
Peç que inda stou a ber l checolate castanho de las barras gordas. Secálha ye por isso que ye de l checolate scuro que you mais gosto, aquel de fazer la musse.

Quando mos ancuntramos rimos-mos siempre muito, las dues, por causa de las nuossas cuontas.
Tamien ls nuossos ninos mos fazien assi: quemien todo quanto era doce an menos de nada, cun la grande çfrença que nada staba scundido.

Tamien nun podiemos cuntar an tener nada an casa para dar a las besitas. Todo sbolaciaba...
Outros tiempos!...

Dous sentires





...metiu la chabe na puorta, pousou la carteira, azimbrou cun ls sapatos pul sobrado i deixou-se cair no sofá.
Staba cansada de ls miolhos i de ls nerbos de la bida moderna a que cháman stress, an correries i apitos ne l meio de ls carros parados, canhos de scape a botar fumo, apertos no camboio adonde nun habie campo para resfolgar, raciocínios rápidos para nun falhar nos sous afazeres porfissionales...
Tirou ls ócalos para nun ber l puolo que habie para lhimpar, fizo ua cena a las priessas porque ls filhos tenein que quemer por stáren a medrar. A eilha tanto se le daba quemer ou nó, solo querie çcansar.

Dou un banho i oubiu música clássica sien se anquemodar cun l pote que staba para lhabar.
Cerrou ls uolhos i pansou an sue mai i sue abó.
La mesma tela pintada de la bida dua mulhier; nun tanto por nerbioso ou cobradeiros de cabeça mas si pula canseira de l peso de l arado ou de la fouce, ambaixo de l rechino de l sol, l die anteiro.
Cun l puolo garrado al cuorpo cun ls sudores de dies seguidos, alhá cuntinában an casa la lhabuta de l die, a aquemodar ls cochinos, las bacas, fazer la cena, lhabar las malgas de l caldo quemido a priessa, para botar ls uossos anriba l xaragón.

Nun percisában de tirar ls ócalos para nun béren l puolo nos mobles: a la ua, porque nun tenien ócalos i a la outra, porque nun tenien mobles.
Chegában las camas, la mesica adonde se metie l bacio para mejar de nuite, la arca de la roupa de la cama, la arca de la roupa de la gente, un lhabatório para lhabar l nariç a la pormanhana, l almairo de la lhouça, la mesa de quemer i scanhos para çcansar.
I para que mais?
Quanto mais, mais trabalho pa la mulhier...
Lhembra-se-me de oubir a mie abó dezir quando benie mui cansada: ui,... que rija me sento!
I eilhi quedaba un cachico no scanho, a arranjar fuorças para abantar l sol de soutordie, ... sien música...
Rija, porque l cuorpo se l deixaba cair zamparado, tal era la canseira.
...you... a oubir la música, cun l cuorpo azimbrado anriba de l sofá, staba a arranjar fuorças para abantar l nerbioso de soutordie...

sexta-feira, 9 de outubro de 2009

L Scapulairo


Ye mui atreita a chiçpas, dezie-se…
Assi era. Muita beç la fúrun a buscar al cerrado ou a qualquiera outro sítio de l termo cumo se stubíra muorta apuis de algua chiçpa l cair al pie. Nien andar cun l trubisco l balie i la ouraçón a Santa Bárbela, tampouco.
Quedaba loinge dals freixos, nun se arrimaba a ningun silbeirón que fusse, çque houbie l pormeiro atrono, cun la trebuada a rundar inda quiaijeque an San Martino.

Eilha nien logra saúde, parece un cacaforro. Aposto que ten sido de l´eifeito de las chisçpas que l han caído mui acerca deilha, dezie la gente. Cuitada de mulhier, nien las ouraçones a Santa Bálbela l tenan balido, arrematában!...


Seia l que fur, nunca facelitando, dizie mie abó Ana, hai que fazer algo. L que serie se eilha nun rezasse a Santa Bárbela i nun trazisse cun eilha ls ramos de trobisco; a la cierta ya ua l tenerie abierto la cabeça, cuitada,... balha-mos Dius.

I fui por querer fazer algo para fastar las chiçpas, cumo se fura un apara raios que mie abó Ana me prandiu cun ua çigurança, por drento na camisica, ua bulsica cun algo benzido drento, a que chamaba l scapulário. Quando mudaba la camisica, alhá tornaba a spetar na lhabada, la bolsica branca.
Si, mie nina, para que steias portejida de todos ls peligros, dezie –me.

A el mos agarremos todos cierta tarde na scuola.
Fiç-se scuro de repente. La lhuç que mos chegaba atrabeç de las jinelas era la de ls relhistros; eimediatamente a seguir oubien-se ls atronos que mos gelaban l sangre que corrie nas benas streiticas de ninos.
Eili quedórun todos, cumo se fussen spigas nua garanheira, a ruoda de mi i del scapulário…
Nun sfregante, ua lhuç cegou-mos, un stalhido anxurdou-mos i un cheiro a queimado atafanhou-mos.
A la ruoda de l scapulairo, sentimos un aperto nos coraçonicos que batien que nien l de ls paixaricos quando són tirados de l nial.
Ui cuitada de tie Marie da Cruç, boziemos, quando bimos aquel feixe de lhuç a antrar an sue casa, ua casa baixica adelantre de la scuola.
Corrimos para alhá, nun se me lembra se naquel sfregante, se un cachico apuis.

Staban a merandar, ls dous. Quedórun brancos que nien la cera de l´eigreija. A tie Marie da Cruç custába-l a resfuolgar.
Benie a dreitos a eilha la chiçpa, dezie la gente i nós tamien, inda todos junticos por bias de l miedo que benisse outra.

Lembra-se-me mui bien que pula parede abaixo a dreitos a eilhes habie l riscadeiro branco na parede negra de fulhin. Apuis an cierto sítio habie un saco de lhana colgado na parede i ende birou i spetou-se ne l chano de la casa, de la casa terreira cun chano de tierra.

Tie Marie da Cruç, morriu-se doutra cousa qualquiera, nun die sien treboada, mas la gente inda hoije diç quando deilha se fala: you tengo para mi que las chiçpas fúrun la causa de eilha nunca lograr saúde.

La mesica adónde eilhes stában a merandar tengo-la you que me la dou l sou sobrino, sabendo que you gusto de cousas antigas i cun stória.

Bien haias, Antonho.

Arquivo do blogue