...cabien-l todos debaixo dun alqueire, quando l tiu se morriu de pulmonia.
Muita stória dessas se oubie, antiempos.
Marie tenie dous filhos i un que benie a camino que cun la graça de Dius naçiu muorto porque nun abantou na barriga de la mai, l zprézio de sou pai, quando a todos abandonou, l zgraciado, sien naide saber la rezon.
Dezie-se que habie ido pa l´Argentina, outros dezien que staba no Uruguai, al cierto naide sabie. Fui-se i nun habie ua alma que soubisse que se iba.
Soube-se muitos, muitos anhos apuis, dezenas lhargas d´anhos, apuis que bieno cun outra tie a querer hardança. Fui corrido por todos, a palos.
Hardança,... inda porriba!
Dues bacas de meias, dous filhos que cabien nua quarta, qual alqueire! To l´anho a trabalhar pa l´amo de la maior parte de las terricas qu´ araba i pa l´amo de las bacas...
You tengo muito que l´agradecer a alguas pessonas que me matórun la fome a mi als mius filhos, muita beç. A muita outra, nó. Habie gente que sólo fazie bien se nun soubisse que l staba a fazer; que daba ua mano chena sabendo que iba a receber dues.
Porque nun pónes decotes más grandes, Çastrina, que agora ye moda!!??
Porque tengo un cuolho que se asparece a ua peituga. Nun bedes?
Fui de las fomes que passei an nina. Yá me dezírun muitos doutores. Nun bedes estes uossos salidos para fuora?! Cuitada de mie mai.
Siete ou uito debaixo dun alqueire i todo mundo se criou, cun la grácia de Dius!
Sabe Dius, sabe Dius!...
Especiosa ye ua aldé de l cunceilho de Mirando de l Douro, çtrito de Bergáncia. La lhéngua falada ye l mirandés mas poucos la sáben screbir por haber sido ua lhéngua oural. Agora sendo oufecial yá puode ser screbida cun regras. Ye an mirandés que scribo eiqui nesta jinela birada pal mundo. BIEN BENIDOS EIQUI i an, http://www.adelaide-monteiro.blogspot.com
segunda-feira, 9 de novembro de 2009
sábado, 7 de novembro de 2009
Biaijo a cabalho de las palabras
Biaijo a cabalho de las palabras
a çcansar de l tiempo que me pesa.
Çaracuteio carreirónes
para me ancuontrar cun l que fui,
anfunisgo-me nos touçones cerrados,
an ribeiros perfumados,
a pedir frescura pa ls mius passos.
Biaijo stremunhada,
antre scobas i spineiros,
que me apeian,
que me angánhan ne l miu çtino,
me ambouban cun l oulor fuorte,
me crában picos na chicha
i me zgrácian de delor.
Quiero achar ua fuonte de auga frie
que me refresque l´alma,
que me stique la piel angurriada.
Quiero salir deste scadal seco
que me seca l manancial de las palabras
i me bota para buracos sien salida.
Biaijo an palabras i assí acho ua frincha,
por adónde resfuolgo
i me deixo arrolhar
por airicos lhebes i serenos.
L que fui,
qu´amporta!!?
L que serei,
quien sabe!!?
Abaixo de las palabras i,
fortalcida,
miro pal mundo,
spreito pal riu
adónde l miu sangre cuorre fuorte i doce…
I,...sigo l miu camino .
a çcansar de l tiempo que me pesa.
Çaracuteio carreirónes
para me ancuontrar cun l que fui,
anfunisgo-me nos touçones cerrados,
an ribeiros perfumados,
a pedir frescura pa ls mius passos.
Biaijo stremunhada,
antre scobas i spineiros,
que me apeian,
que me angánhan ne l miu çtino,
me ambouban cun l oulor fuorte,
me crában picos na chicha
i me zgrácian de delor.
Quiero achar ua fuonte de auga frie
que me refresque l´alma,
que me stique la piel angurriada.
Quiero salir deste scadal seco
que me seca l manancial de las palabras
i me bota para buracos sien salida.
Biaijo an palabras i assí acho ua frincha,
por adónde resfuolgo
i me deixo arrolhar
por airicos lhebes i serenos.
L que fui,
qu´amporta!!?
L que serei,
quien sabe!!?
Abaixo de las palabras i,
fortalcida,
miro pal mundo,
spreito pal riu
adónde l miu sangre cuorre fuorte i doce…
I,...sigo l miu camino .
sexta-feira, 6 de novembro de 2009
You gustarie de ser



Ls niales de mariepiendula son guapíssemos, dezie-me Francisco, no magosto de l Nial de la Boubielha. Y la mariepiendula tamIEn ye guapíssema dixe you; ye amarelhica i tan singela.
Hoije puse-me a magicar i a pensar ne l mundo de la peixarada.
La mariepiendula ten que ser artista, quiçá arquiteta i daqueilhes arquitetos que todo l que projétan i crian ye ua obra de arte.
Aquel nial na forma de cesta tecido, cun asa i todo, ye ua porfeita obra de arte.
Artista refinada i buona mai, sólo puode ser tamien, para fazer un berçio tan lindo als sous filhos.
Se you pertencisse a esse mundo de paixaros acho que gostarie de ser mariepiendula, anque gustasse de ser un pouco menos amarielha.
Gustaba de ser un pouco mais queloradica que la mariepiendula i tamien bolarie mais que eilha. Serie sien dúbeda ua mariepiendula mais lhibre.
Ponerie un pouco de amarielho na andorina i serie ua andorina cun alguas prumas de mariepiendula.
Gusto mais de la bida de la andorina, siempre a biajar, a passar an riba de las pessonas cun sous bólos rasantes, sendo que tamien eilha ye artista a fazer la sue casa de barro, tornando a eilha to ls anhos na Primabera, adonde, se pudir naceran ls filhos de to la sue bida.
Ua mai dedicada, i ua artista an olarie capaç de cumpetir cun ls ouleiros de l´Alanteijo ou de Mobeiros, sien percisar de oufecina.
Bolando sien parar, einérgica, cuntenta, dun lhado pa l outro, asparecendo que a las bezes eirá a aterrar, mas alhebantando debrebe, cumo se fura un abion an eixercícios acrubáticos.
Çculpa mariepiendula recatada, mas you si quiero melhor ser andorina: Andorina cun algumas prumaiges amarielhas, de las tues.
Etiquetas:
Dibagaçones mies
quarta-feira, 4 de novembro de 2009
La magie de ls lhugares

Dezie-me l´outurdie Balmiro Meirinhos de la Speciosa que agora bibe no Bahrain, l filho de tie Sabel Quinteira, nun e-mail, a perpósito de la mie ida a la Speciosa:
“Aposto que bos enchui ls uolhos i l coraçon por uns dies- al menos ye l que se passa comigo quando alhá bou. Nun sei se será l´aire que se respira, l que se come i l que se bebe ou se l que se bei, mas que aquilho ten algo special, ten. Algo que se cunserba inda que yá nun se ouba l chiar de ls carros cargados de manolhos ou cun un masseiron d´ubas anriba, ou cun batatas que anté se podien ber po riba de ls setos!
Porque cunserba inda, se la muita de la giente de carátre yá se fui, se ls uolmos bielhos se tengan ido, se las lhobas dals trigos na Primabera yá seia ralo béren-se!
Mas que ten la Speciosa de special?! Ye un mistério que gustaba de adebinar, cumo aquel de las rapazas sulteiras.”
“Aposto que bos enchui ls uolhos i l coraçon por uns dies- al menos ye l que se passa comigo quando alhá bou. Nun sei se será l´aire que se respira, l que se come i l que se bebe ou se l que se bei, mas que aquilho ten algo special, ten. Algo que se cunserba inda que yá nun se ouba l chiar de ls carros cargados de manolhos ou cun un masseiron d´ubas anriba, ou cun batatas que anté se podien ber po riba de ls setos!
Porque cunserba inda, se la muita de la giente de carátre yá se fui, se ls uolmos bielhos se tengan ido, se las lhobas dals trigos na Primabera yá seia ralo béren-se!
Mas que ten la Speciosa de special?! Ye un mistério que gustaba de adebinar, cumo aquel de las rapazas sulteiras.”
De l sigundo mistério, Balmiro, nada te puodo adelantrar porque nun l sei. Cada ua saberá, ou se calha nien sabe...
Quanto l pormeiro si sei, Belmiro, se sei… i quanto mais abanço na eidade mais magie eizerce subre mi esse rinconico, que y la Speciosa i l Praino an giral. I apuis hai la çtáncia a que se bibe que tamien dá ua ajuda.
Ye sólo l sfregante de un pistanhar, l´anterbalo de dues batidas de l coraçon i las eimaiges, las nuossas de ninos, de jubentude, bénan todas a ferber a las nuossas cabeças, dua forma tan fuorte cumo l´auga a ferber a cachón andrento de l pote de fierro de três patas i al mesmo tiempo tan amerosas cumo rosas çfolhadas que l botábamos a Nuossa Senhora no “die de anceitar”, se la mimória nun me atreiçona, ne l die trinta i un de Maio.
I alhá bénan las lhembránçias an cachoneira, tan agradábles, tan puras, parecendo-mos que todo l que de mal mos acunteciu fui barrido de l cadernico de la nuossa bida, cumo se to la nuossa eisisténcia tubíra sido un cielo strelhado.
A esta ztáncia, na berdade fui un cielo, porque acumparando cun la bida que ls ninos de hoije, nós nun teniemos nada, mas éramos felizes cun pouco.
Eilhes tenen todo i quieren siempre más.
Nun tenendo nada, nós teniemos todo, porque nada mais coinciemos. Nós éramos amos de to l´ouniberso que coinciemos, i faziemos todo l que mos faltaba: las nuossas monas, ls nuossos piones, nas nuossas atiradeiras para matar páixaros…i teniemos todo, tanto para brincar cumo para quemer que nada mais percisabamos no pan que nun fússen ls dientes,...pouco mais coinciemos tampouco.
I cumo nós ambicionábamos ls recreios de la scuola, a meia manhana i apuis de almuorço: Pan quemido a priessa, almuorço l más debrebe que podiemos, caldo no caçulico stribado al lhume, tóra na mosqueira, quando la habie an riba l pan, ua mejarrada atrás de la ramalhada ou de la parede dua cortina i ála: Al chete, a las palombas, al gato i l rato, a la parida, a las corridas.
I cumo nós ambicionábamos ls recreios de la scuola, a meia manhana i apuis de almuorço: Pan quemido a priessa, almuorço l más debrebe que podiemos, caldo no caçulico stribado al lhume, tóra na mosqueira, quando la habie an riba l pan, ua mejarrada atrás de la ramalhada ou de la parede dua cortina i ála: Al chete, a las palombas, al gato i l rato, a la parida, a las corridas.
Ála outra beç pala scuola a daprender para sermos mais que fúrun nuossos pais i abós, cumo eilhes mos acunselhában.
Stou a falar disto i beio la cara de cada garoto que andubo comigo na scuola:
Stou a falar disto i beio la cara de cada garoto que andubo comigo na scuola:
Las quelores rosadas apuis de ls jogos, la cara de miedo quando la porsora ls mandaba al quadro ou l percuraba la tabuada, la cara de delor de las reguadas, de ls puxónes de oureilhas, de las lambadas que anté retumbában nas paredes de la casa de tie Marie da Cruç.
I assí medremos, assí mos fazimos sien traumas , al menos pensamos que assí ye, a saber un pouco mais que nuossos abós que nun sabien ler.
L saber ye mui relatibo i nun tenerá sólo a ber cun la scuola, mas esse ye outro assunto que nun cabe eiqui agora… Hai giente que nun sabe ler i ye mui culta i hai outros cun muito anho de scuola que nada saben.
I assí medremos, assí mos fazimos sien traumas , al menos pensamos que assí ye, a saber un pouco mais que nuossos abós que nun sabien ler.
L saber ye mui relatibo i nun tenerá sólo a ber cun la scuola, mas esse ye outro assunto que nun cabe eiqui agora… Hai giente que nun sabe ler i ye mui culta i hai outros cun muito anho de scuola que nada saben.
Dibagaçones mies!...
I ála,... cun las bacas a la tardechica, quando ls dies yá eran cumpridos; àla,... cun las canhonas, an beç de ir to ls dies a l scuola!...
I assí medremos, assí mos fazimos giente, i, assí recordamos...
Etiquetas:
La mie nineç
terça-feira, 3 de novembro de 2009
Son puntos de bista
Dues cabeças, dous pensares
Dous coraçones, dues formas de sentir
Dous sentimentos puros
Dues formas de ls transmitir.
Naide ye eigual a naide
Nien esso se debe querer
Pensando por sue cabeça
Cada un sabe l que fazer.
You nun quiero flores no antierro
Outra ambençon de l cunsumismo
Que fai de la delor de la perda
Un çcarado ouportunismo.
Carbalhas you gusto deilhas
Nada tengo contra la flor
Póngo-ls adónde recordo
Ls mius queridos, cun amor.
Recordo-ls an casa
No jardin, nos cerrados
Na relba na caça, na bima
Na praia, na frauga
No lhabadeiro, na cozina .
No derradeiro lhugar
Nada deilhes tengo a recordar.
Dous coraçones, dues formas de sentir
Dous sentimentos puros
Dues formas de ls transmitir.
Naide ye eigual a naide
Nien esso se debe querer
Pensando por sue cabeça
Cada un sabe l que fazer.
You nun quiero flores no antierro
Outra ambençon de l cunsumismo
Que fai de la delor de la perda
Un çcarado ouportunismo.
Carbalhas you gusto deilhas
Nada tengo contra la flor
Póngo-ls adónde recordo
Ls mius queridos, cun amor.
Recordo-ls an casa
No jardin, nos cerrados
Na relba na caça, na bima
Na praia, na frauga
No lhabadeiro, na cozina .
No derradeiro lhugar
Nada deilhes tengo a recordar.
Todo d´alrobés
Nó!
Qu'anganho!
Porque te pido para sunrir i mirar ambaçbacado para ua flor,
se hai tantos ninos sien amor.
Porque te pido para mirares l beleiro a balançiar ne l mar,
se hai tanta giente sin tener adónde quedar.
Por que te digo para traeres la lhuna, la Bie Látea,
se hai tanta giente sin lhuç an sues bidas,
ciegos de sperança.
Bai lhuna!
Bai alhumbrar quien debes,
lhuna ampalagosa, siempre a mirar quien te cuntempla,
quien de ti quier anspiraçon para screbir suonhos.
Bai lhuna i alhumbra
i aclareia ls suonhos meduonhos.
I tu streilha de l cielo!
Porquei que l tou cintilar nun se antrisga
nas mientes scuras daqueilhes
que maltrátan, que biolan,
de ls gobernantes tiranos,
an beç d'anspirares ls poetas.
Áh cielos,… até l cielo anda d´alrobés!...
Áh mundo, … l mundo roda al cuntrário!...
Áh homes, çtribuí bien l pan,
la fame, la miséria, la çdita,
para que la sina bendita,
nun seia siempre de ls mesmos!...
Home,...çfecha l coraçon!
Qu'anganho!
Porque te pido para sunrir i mirar ambaçbacado para ua flor,
se hai tantos ninos sien amor.
Porque te pido para mirares l beleiro a balançiar ne l mar,
se hai tanta giente sin tener adónde quedar.
Por que te digo para traeres la lhuna, la Bie Látea,
se hai tanta giente sin lhuç an sues bidas,
ciegos de sperança.
Bai lhuna!
Bai alhumbrar quien debes,
lhuna ampalagosa, siempre a mirar quien te cuntempla,
quien de ti quier anspiraçon para screbir suonhos.
Bai lhuna i alhumbra
i aclareia ls suonhos meduonhos.
I tu streilha de l cielo!
Porquei que l tou cintilar nun se antrisga
nas mientes scuras daqueilhes
que maltrátan, que biolan,
de ls gobernantes tiranos,
an beç d'anspirares ls poetas.
Áh cielos,… até l cielo anda d´alrobés!...
Áh mundo, … l mundo roda al cuntrário!...
Áh homes, çtribuí bien l pan,
la fame, la miséria, la çdita,
para que la sina bendita,
nun seia siempre de ls mesmos!...
Home,...çfecha l coraçon!
segunda-feira, 2 de novembro de 2009
L ribeirico que fala
Corrie cuntento l ribeirico antre paredes, freixos i salgueiros, cun campo para sperniar nas mundiadas.
A çofinadas de máquinas todo se muda, eilha nun suda, aguanta la bima, la relba i l acarreio cun la mesma camisa.
Agora, na mesma cama drumen l camino i l ribeiro, ls dous stremunhados.
L ribeirico cuitado, sinte-se tan afanhado, sien campo para resfolgar i nua camisa de fuorça bibe a spera de ua grande mundiada que todo lhiebe i l deixe outra beç l sou lhugar neste mundo.
Quando se anraiba l las beces bózia: nun benirá ua eimbernada
que todo lhiebe, manilhas adelantre i que baia tamien la máquina.
Mas agora penso, reflite, i la giente por adonde passarie?
You yá staba por todo, mudórun-me la cama, apertórun-me acontra ls freixos, mas por adónde passarie la gente, s´eilhes roubórun-me ls puntones?
Pobre de mi, pobre de la giente que tanta çufinada lhieba de las máquinas.
I l ribeiro inda diç:
Fazei caminos, fazei puontes de fierro i cimento, que puodo you fazer, mas segui l cunseilho dun bielho cumo you, deixai eilhi ls puntones porque eilhes son stória, son stórias que nun podeis apagar.
Inda que nun las beiades, eilhas stan alhá grabadas: de lhobos que se frimaban alhá de nuite para nun deixar passar l caminante i acagatado biraba para trás, de ls burros que se caien cargados de bóbidas ou sacos de farina de l molino, de l nino que se assustou cun miedo de caier i que quedou cun gagueç, tantas, tantas outras stórias…
Nun métades ls puntones i las puonticas de piedra nas buossas cortinas porque eilhes ende nun se afázen…
A çofinadas de máquinas todo se muda, eilha nun suda, aguanta la bima, la relba i l acarreio cun la mesma camisa.
Agora, na mesma cama drumen l camino i l ribeiro, ls dous stremunhados.
L ribeirico cuitado, sinte-se tan afanhado, sien campo para resfolgar i nua camisa de fuorça bibe a spera de ua grande mundiada que todo lhiebe i l deixe outra beç l sou lhugar neste mundo.
Quando se anraiba l las beces bózia: nun benirá ua eimbernada
que todo lhiebe, manilhas adelantre i que baia tamien la máquina.
Mas agora penso, reflite, i la giente por adonde passarie?
You yá staba por todo, mudórun-me la cama, apertórun-me acontra ls freixos, mas por adónde passarie la gente, s´eilhes roubórun-me ls puntones?
Pobre de mi, pobre de la giente que tanta çufinada lhieba de las máquinas.
I l ribeiro inda diç:
Fazei caminos, fazei puontes de fierro i cimento, que puodo you fazer, mas segui l cunseilho dun bielho cumo you, deixai eilhi ls puntones porque eilhes son stória, son stórias que nun podeis apagar.
Inda que nun las beiades, eilhas stan alhá grabadas: de lhobos que se frimaban alhá de nuite para nun deixar passar l caminante i acagatado biraba para trás, de ls burros que se caien cargados de bóbidas ou sacos de farina de l molino, de l nino que se assustou cun miedo de caier i que quedou cun gagueç, tantas, tantas outras stórias…
Nun métades ls puntones i las puonticas de piedra nas buossas cortinas porque eilhes ende nun se afázen…
Etiquetas:
cousas de l Praino