Einamorou-se del na scuola, antre brincos ne ls recreios i zeinhos que l pedie para fazer, para amostrar a la porsora. Era ancapaç de fazer un risco eigual a l´outro.
Lie cumo se la liçon fusse de cor, cumo repetie la tabuada dals nuobe, screbie sien erros, nien un assento faltaba a ua bogal.
Fai-me le zeinho, pedie-l, sintado al sou lhado na carteira, nua mistura de ninos de quarta cun sigunda por modo de nun copiaren ls ditados i ls porblemas de cinco ou seis cuontas. Tenien que quedar porparados pala bida de labrador anstruído ou para iren pala Guarda Fiscal ou Republicana i que assi i todo, bien pouco anstruídos eran.
Ls de la quarta, tenen que star bien porparados, para poderen passar no eisame an Miranda, dezie-l la porsora ne l meio de puxones de oureilhas i lambadas.
Fai-me l zeinho!
An menos de un sfregante l zeinho salie no sou cadernico ou na piedra, cun pouca arte, nun fura la porsora aplicar la sue arte de dar reguadas, nas manicas daqueilha nina.
Amou-lo zde pequeinha, naquel amor de nina, de ua proua anfenita de star sintada al pie dun rapaç mais bielho que l daba atençon, mais atençon que a qualquiera outra nina, spigadota i acumparada a el cun sous doze anhos, el cun sue bragueta yá a medrar a las scundidas, birado pala touça.
Serás la mie tie, custe l que custar, dixo-le quando eilha tenie doze anhos i el desasseis. Eilha quelurou de einocéncia…
Tenes que arranjar un tiu rico, cun muita baca i muita tierra dezie-l sue mai, anquanto l staba a ansinar a fazer na meia. Nun bés cumo ye la bida, la nuossa bida; a trabalhar todo l anho i apuis toma alhá metade. Esse caseiro que angorda fresco, comendo i buendo l nuosso sudor.
Nunca mais miro para ti se nun salires desta pobreza, ne l altar de Nuossa Senhora!...
Tenes que te casar rica, Mariana; tu nun me andes cun boubadas, nun te pongas nas bocas de l mundo que apuis quien tenga algo de sou, nun te quier.
Essa malha bai andando siempre ua alantre, para que nun quede carreiron ne l sítio de las agulhas, siempre ua alantre, an todas las agulhas.
Bá, a ber se te çpachas para apuis te ansinar a fazer la taloeira, ls gorros de l carcanhal i ls minguados de la punta de l pie.
Apuis tenes que daprender l ponto de garbanço i ls trocidos palas camisolas, botar remendos i muita outra cousa que toda la mulhier que se cunsidere ten que saber, cumpensar la falta de tierras cun las tues pequeinhas artes, seres antrejeitada i saberes cuidar de l home que te lhebar i de ls filhos que te fazir.
Mariana, apuis que Carlos l habie dito que querie que fusse la sue tie, nun pansaba an mais nada, iba para dous anhos. Que eirie a ser de la sue bida se Carlos era pouco mais rico que eilha, siete armanos, ua junta de bacas, un burro, dous cerrados pequerricos, ua casica cun trés quarticos para sous pais i ls filhos todos.
Porquei serie sue mai tan arganeira!...
Ancuntrában-se adónde podien sien que naide soubira.
Apuis la mai soubo, hai siempre quien fale...
Mariana fugiu para casa del, de sous pais, la única maneira que ancuntrou. Apuis lhimpórun la palha a un palheirico i fúrun para alhá, naquel amor que benie zde ninos.
Sue mai nunca l dou licença para se casar.
Que habie de you fazer cun desasseis anhos cun l cuorpo i l alma a lhebáren-me siempre pala rue de l Gato, i mie mai a dá-me porrada, dezie-me eilha eiqui hai uns dies.
Pensas que algua beç me arrependi? Nunca, cun la graça de Dius.
Tomara-l you acá, Dius l tenga an buon lhugar…
Era bien guapo, ora era, percuraba-me a mi, chena de proua, al tiempo que miraba l retrato antigo que l dei, achado ne l meio de las mies recordaçones, arcas chenas de polagueira de l tiempo, daquel tiempo an que miu pai era moço.
Tu ye que mos fuste arranjando uns retratos quando trazies ua máquina de Miranda. Agora este!... Este ye tou pai,... todo acaba!...
Será que algua beç Carlos haberie bido este retrato??!!
Especiosa ye ua aldé de l cunceilho de Mirando de l Douro, çtrito de Bergáncia. La lhéngua falada ye l mirandés mas poucos la sáben screbir por haber sido ua lhéngua oural. Agora sendo oufecial yá puode ser screbida cun regras. Ye an mirandés que scribo eiqui nesta jinela birada pal mundo. BIEN BENIDOS EIQUI i an, http://www.adelaide-monteiro.blogspot.com
terça-feira, 15 de dezembro de 2009
L gato Farruscas
Le gato Farruscas
Ye un gato siamés
Anganha-se cun las pantufas
Calça-las d´alrobés
Ye mui branquito
Cun pelo pendado
A las bezes pón-l gel
Para andar lhebantado
Quando se assusta
Fai grande rebulhiço
Cun l pelo eiriçado
Parece un pelhiço
La mai de Martica
Un die dixo-l assi:
Trago-bos ua cumpanha
A ti i a Amélie
Bíben eilhes todos
Cun grande alegria
Respeito i amisade
An porfeita harmonia
Marta toca piano
Farruscas biola
Amélie canta
I beila eilha sola
Siempre leian un lhibro
Apuis de ciar
Porque todo mundo
Ten que studar
Jogan todos juntos
I bán a passear
Scríben no cumputador
Antes de se deitar
Apuis lhában ls dientes
Antes de ir pala cama
Dán un beisico
I dizen anté manhana
Ye un gato siamés
Anganha-se cun las pantufas
Calça-las d´alrobés
Ye mui branquito
Cun pelo pendado
A las bezes pón-l gel
Para andar lhebantado
Quando se assusta
Fai grande rebulhiço
Cun l pelo eiriçado
Parece un pelhiço
La mai de Martica
Un die dixo-l assi:
Trago-bos ua cumpanha
A ti i a Amélie
Bíben eilhes todos
Cun grande alegria
Respeito i amisade
An porfeita harmonia
Marta toca piano
Farruscas biola
Amélie canta
I beila eilha sola
Siempre leian un lhibro
Apuis de ciar
Porque todo mundo
Ten que studar
Jogan todos juntos
I bán a passear
Scríben no cumputador
Antes de se deitar
Apuis lhában ls dientes
Antes de ir pala cama
Dán un beisico
I dizen anté manhana
Etiquetas:
Cuontas de nineç
Nun tablado de l mundo
Sintada na cadeira, a sfregar las manos, miraba l´einfenito, mirar ousente, tablados de triatos antigos, pistas de beilados.
Delantre, la chábena de café cun lheite i l pan cun manteiga eigual a tantos outros dezeiunos.
Nunca gustou de quemer muito, a bien dezir nien la buntade l pedie. Mais ningua gana que nun fusse pisar bolando, cuorpo drubado cumo se ls uossos fússen tenrilhas, ls músclos fierro i al mesmo tiempo miadas de seda, drobada subre eilha mesma.
Apuis, bebiu un trago i mirou-me cun aqueilhes uolhos de quelor de abelhana na cena de Natal i apuis de angolhir dixo-me: Sabes, you fui beilarina muito anho; quando ls uossos yá stalhában un cibico, punírun outra rapaza nuoba no miu lhugar i you sien ls tablados, fui nuite sien streilhas. Apuis, inda ansinei muito anho; inda ansino agora quando quedo a mirar i, a mirar beilo nas puntas de ls pies, bestida cun bestidos rodados de ourgandi i calçada cun çabrinas.
Ne ls mius pensamientos eilhes, ls que stán eiqui sintados a dezeiunar-se, stan todos a beilar comigo l Lhago de ls Cisnes, an qualquiera tablado de l mundo.
Anté ls que se quédan nas cadeiras de ruodas alhá stan.
Mais un trago i ua mordiscada ne l pan, al modo de quien nun ten muita gana. Un maçcar debrebe para tornar a beilar anquanto falaba comigo, uolhos a parecéren streilhas.
You miraba para eilha a eimaginar cumo serie guapa i graciosa! Inda agora ye cun uitenta anhos. A pensar, eimaginei-me naqueilha eidade.
De repente uolhos assustados, lhágrimas cara abaixo...
Ye siempre assi,... outra beç! Çculpa. Que bergonha para ua beilarina...
Anda mie streilha, bén! Dá-me la mano que yá tornas lhabadica i perfumada para bolares para outro tablado, dixo-l la ampregada de la residéncia para eidosos. Seguiu cun passos anciertos i cun aqueilha maneira eilebada, de beilarina d´antiempos!
Sabes? A las bezes tomara de star cun la cabeça aboubalhada para nun antender las zgrácias de la bida mas apuis tamien penso l que serie bibir sien ls mius beilados i cun eilhes quiero quedar siempre, dixo-me eilha apuis que bolbiu.
Cuntinou a mirar i a beilar als sonidos de las ourquestras que quedórun para siempre grabados na sue alma, al mesmo tiempo que falaba.
Quedei a pensar i, cuido que, por muito que faga sufrir un sentir la amputéncia, siempre será melhor star an porfeito juízo.
Delantre, la chábena de café cun lheite i l pan cun manteiga eigual a tantos outros dezeiunos.
Nunca gustou de quemer muito, a bien dezir nien la buntade l pedie. Mais ningua gana que nun fusse pisar bolando, cuorpo drubado cumo se ls uossos fússen tenrilhas, ls músclos fierro i al mesmo tiempo miadas de seda, drobada subre eilha mesma.
Apuis, bebiu un trago i mirou-me cun aqueilhes uolhos de quelor de abelhana na cena de Natal i apuis de angolhir dixo-me: Sabes, you fui beilarina muito anho; quando ls uossos yá stalhában un cibico, punírun outra rapaza nuoba no miu lhugar i you sien ls tablados, fui nuite sien streilhas. Apuis, inda ansinei muito anho; inda ansino agora quando quedo a mirar i, a mirar beilo nas puntas de ls pies, bestida cun bestidos rodados de ourgandi i calçada cun çabrinas.
Ne ls mius pensamientos eilhes, ls que stán eiqui sintados a dezeiunar-se, stan todos a beilar comigo l Lhago de ls Cisnes, an qualquiera tablado de l mundo.
Anté ls que se quédan nas cadeiras de ruodas alhá stan.
Mais un trago i ua mordiscada ne l pan, al modo de quien nun ten muita gana. Un maçcar debrebe para tornar a beilar anquanto falaba comigo, uolhos a parecéren streilhas.
You miraba para eilha a eimaginar cumo serie guapa i graciosa! Inda agora ye cun uitenta anhos. A pensar, eimaginei-me naqueilha eidade.
De repente uolhos assustados, lhágrimas cara abaixo...
Ye siempre assi,... outra beç! Çculpa. Que bergonha para ua beilarina...
Anda mie streilha, bén! Dá-me la mano que yá tornas lhabadica i perfumada para bolares para outro tablado, dixo-l la ampregada de la residéncia para eidosos. Seguiu cun passos anciertos i cun aqueilha maneira eilebada, de beilarina d´antiempos!
Sabes? A las bezes tomara de star cun la cabeça aboubalhada para nun antender las zgrácias de la bida mas apuis tamien penso l que serie bibir sien ls mius beilados i cun eilhes quiero quedar siempre, dixo-me eilha apuis que bolbiu.
Cuntinou a mirar i a beilar als sonidos de las ourquestras que quedórun para siempre grabados na sue alma, al mesmo tiempo que falaba.
Quedei a pensar i, cuido que, por muito que faga sufrir un sentir la amputéncia, siempre será melhor star an porfeito juízo.
Etiquetas:
Cuontas no femenino
Stou eilhi
Bén!
Dá-me la mano
Armano
Amigo
Quiero lhebá-te
Comigo.
Quiero
Que comigo mires
La parede de piedra
Arrimada
A barro burmeilho
Dóndio
Ua murailha tecida.
Cheira l mofo berde
Resfolga l aire
I berás an cada piedra
An cada gota
De la gelada derretida
Muito de mi.
Apuis
Chube las scaleiras…
Stou eilhi!

Etiquetas:
Zeinho de Rui Monteiro
quinta-feira, 10 de dezembro de 2009
Soubo apuis

Fai fiestas a la bida na ánsia de quien nun quier lhargar la silba a la borda de l percepício, mesmo que deilhi sala toda picada.
Cun la angústia joga necras para que se ambaia i apuis que la bei ambaída, di-l que bán a jogar a las scundelinas i tanto que se esconde, l´angústia yá nun la acha..
Porque será que hai dies que nun ye perciso jogar a la scundelina, todo ye claro, todo ye berde- mar i azul-cielo; outros, por muita cera que se ponga na piel, muita auga de rosas se ponga nos uolhos, nada ye claro, ls uolhos stán mortiços, la piel nun relhuç.
Acabou de tener l terceiro filho que, por acauso era ua filha, la única, ua filha tan deseada. Todas las cundiçones para star feliç, mas porque nun staba?!!
Porquei nien gana tenie de lhabar aquel ser pequerrico, se aquel ser nun tenie culpa de la sue tristeza, de la sue dezolaçon. Querie agarrá-se a ua silba que la tirasse daquel percepício, ua nória que la sacásse daquel poço que yá habie anchido de lágrimas sien saber porquei. Ua tristeza permanente, die apuis die, nuite apuis nuite…
Estas cousas nun se falában, i eilha anté sintie bergonha i culpa, sientie-se mala mai, tan mala al ponto de nun querer tratar de la ninica.
Amanhou fuorças, ls dies fúrun passando, ls filhos percisában cada beç mais i mesmo sien garabato ó nória, fui salindo de l poço fondo, sien ajuda de ningua pírula.
Anhos apuis soube que afinal mala mai nunca habie sido. La depreçón apuis parto ye quemun nas ties apuis que pairen ls filhos, anque nun seia siempre assi, an todos ls partos.
Ne l percípio de la grabideç hai ua chubida mui grande de hourmonas, lhougo que l parto se dá, essa grande quantidade deç de repente i todo l´eiquelíbrio físico i de cabeça se sbarrulha nun sfregante, necitando na maior parte de las bezes de ajuda médica.
L cuorpo dou-l seinhas, eilha ye que nun las antandiu...
Cun la angústia joga necras para que se ambaia i apuis que la bei ambaída, di-l que bán a jogar a las scundelinas i tanto que se esconde, l´angústia yá nun la acha..
Porque será que hai dies que nun ye perciso jogar a la scundelina, todo ye claro, todo ye berde- mar i azul-cielo; outros, por muita cera que se ponga na piel, muita auga de rosas se ponga nos uolhos, nada ye claro, ls uolhos stán mortiços, la piel nun relhuç.
Acabou de tener l terceiro filho que, por acauso era ua filha, la única, ua filha tan deseada. Todas las cundiçones para star feliç, mas porque nun staba?!!
Porquei nien gana tenie de lhabar aquel ser pequerrico, se aquel ser nun tenie culpa de la sue tristeza, de la sue dezolaçon. Querie agarrá-se a ua silba que la tirasse daquel percepício, ua nória que la sacásse daquel poço que yá habie anchido de lágrimas sien saber porquei. Ua tristeza permanente, die apuis die, nuite apuis nuite…
Estas cousas nun se falában, i eilha anté sintie bergonha i culpa, sientie-se mala mai, tan mala al ponto de nun querer tratar de la ninica.
Amanhou fuorças, ls dies fúrun passando, ls filhos percisában cada beç mais i mesmo sien garabato ó nória, fui salindo de l poço fondo, sien ajuda de ningua pírula.
Anhos apuis soube que afinal mala mai nunca habie sido. La depreçón apuis parto ye quemun nas ties apuis que pairen ls filhos, anque nun seia siempre assi, an todos ls partos.
Ne l percípio de la grabideç hai ua chubida mui grande de hourmonas, lhougo que l parto se dá, essa grande quantidade deç de repente i todo l´eiquelíbrio físico i de cabeça se sbarrulha nun sfregante, necitando na maior parte de las bezes de ajuda médica.
L cuorpo dou-l seinhas, eilha ye que nun las antandiu...
Etiquetas:
Cuontas no femenino
Hai uns anhos

Hai uns anhos no Natal
Era l Nino Jasus solico
Que an beç de l Pai Natal
Ponie cousas no çapatico
Ls ninos deixában ls çapatos
De nuite anriba ls chupones
Apuis el deixaba figos
I a las bezes teçtones
Apuis la missa de l Galho
Iba-los lhougo a poner
Nas casas de to ls ninos
Que fazien pul merecer
Na manhana de Natal
Lhougo a la purmanhanica
Lhebantában-se mui cedo
A saber de la prendica
L nino Jasus cansaba-se
Porque era pequerrico
Agora ben l Pai Natal
Anriba de sou carrico
Etiquetas:
Cuontas de nineç
La monica Amélie

Martica ye ua nina
Que ten ua mona
Que se chama Amélie.
Ye guapa i fina
Cun uolhos azules
Cumo you nunca bi.
Quando Marquita
Fui pa la scuola
Deixou la monica
An casa, eilha sola.
Antes de salir
Dixo-le assi:
Quedas a jogar
Para te ambair
Que apuis
Torno para ti.
La monica jogou
Mas yá staba cansada
I fizo zeinhos
Anquanto speraba.
Quando Marta chegou
Fui-la lhougo a ber
I trouxe-le un lhibro
Pa l'ansinar a ler.
Apuis dixo-le:
L saber
Ten muito balor
Ben acá
Que te bou a ansinar
A outelizar
L cumputador
Etiquetas:
Cuontas de nineç
