Moçambique

Moçambique
Parque da Gorongosa

Douro

Douro
An cama de mofo

quinta-feira, 21 de janeiro de 2010

Papeles i mais papeles

Botando fuora,
botando i mais botando,
quedo pensando

cumo tanto hai para botar.
Restos de ua profisson,
un nome eiqui, un retrato eilhi...
Mira, este yá ye doutor,

aqueilha doutora...
Este eiqui que se zbiou
que bida será,

adonde andará agora!?

Pastas chenas de papeles
muita hora a trabalhar,
boto fuora sien mirar,
porque se muito miro
inda ls torno a guardar.

Sacos chenos de recordaçones
dun trabailho de paixon
agora l tiempo ye para mi
antrega de alma i coraçon.

terça-feira, 19 de janeiro de 2010

Flor d´ Eimbierno
Tu sós singela
i registente a la gilada;
drumes an cama de niebe
perfumando la madrugada.

Amenaças l friu,
de pies anfrentas l aire de riba
i quando l çanceinho ben,
drobas-te i, nun caindo,
sales fortalcida.

Tu sós flor de l norte,
simpres i ambergonhada,
amiga quando arrecuolhes,
ua abeilha perdida
i ancarambinada.

Flor mulhier tu sós
i nisso nun hai anganho;
flor que flure cumo tu
ne l Eimbierno,
ye capaç de florir todo l anho!

Flor coraige,
you te chamo!

domingo, 17 de janeiro de 2010

L bendedor de sardinas

A las bezes lembramos-mos de cousas sien saber porquei. Hoije al mirar para un reloijo de pulso mui antigo lembrou-se-me de tiu Pandielha i peç que l stou a ber cun aqueilhes uolhicos bibos a apergonar las sardinas ne l rechino de l sol; si, al rechino que las sardinas sigundo dízen solo son buonas nos meses sien “ré”. Ora, meses sien ré, bán de S. Juan a Agosto, cada un mais caliente que l outro.
Na boca de tiu Pandielha las sardinas eran siempre mui buonas, anque stubíssen cozidas cun sal i cun l sol que l batie nas horas de camino an riba de l lhombo de l burro, antre las aldés, anté que na caixa nun habie ua que fusse. Yá tenien passado al menos mais un die no camboio de Matosinhos anté Dues Eigreijas i mais quaije que outro tanto deilhi anté Malhadas bien tapadicas cun l sal.
Las sardinas que nun bendisse, serien mais tarde bendidas yá sien la cabeça i mesmo assi ls dientes i ls uolhos fugien atrás deilhas. Nunca naide apanhou ningua maleita cun las que quemiu, porque mesmo que castanhas al pie de la spina, l beneno nunca era la quantidade que chegasse para fazer ua sfuira, por tan pouca se quemie..
Tornando al reloijo antigo. Un die tiu Pandielha apareciu cun un reloijo de pulso. Isto de modas tamien chegou un die a tiu Pandielha i, nua feira de l Naso apuis que bendiu las sardinas todas fui-se a sr. Zé Luís para que l bendisse un reloijo. Se yá habie lhabradores cun reloijo, porquei nun habie de tener el, l comerciante de sardinas i chicharros que inda porriba tenie que chegar a horas al camboio!?
Poucos dies apuis fui tiu Pandilha a bender sardinas cun l reloijo de cinta negra, ne l pulso.
Ah tiu Pandielha, que reloijo mais guapo teneis!! A que horas son?
El que nun sabie ler nien ber las horas, mirando pal reloijo i a seguir pa la rapaza, dixo-l: Ah filha, mira tu, para que nun digas que te anganho!...

quinta-feira, 14 de janeiro de 2010

Die quinze ye la fiesta de Santo Amaro, na Speciosa

Las Pandorcas terminórun hoije i fúrun mui animadas.
Manhana hai missa a las onze. Ne l ancomeço de la tarde fai-se lhume na sede de la Associaçon i l cumbíbio bai pula nuite drento. Ye serbida la ceia para todo mundo cuja eimenta ye: Chichas bariadas cun garbanços, assi un rancho mirandés i inda marrana, fruta, roscos i sodos. L bino ye de la Teixeira, tierra de un de ls mardomos i mui buono.
Para çfazer la cena, bai inda a haber baile.
Pormete!...
Quien será que eirá a cargar "la bandeira!!??"

Las Pandorcas










Ampéçan ne l die de Ries i ban até die catorze a la nuite.
Poderá ser mais ua manifestaçon cultural de l solstício de l Eimbierno, anque se stenda para alhá de l die seis de Janeiro i que al cuntrário de la Fiesta de ls rapazes, eiqui antrában an tiempos mui antigos, tamien mulhieres.
Sigundo li n´anternete, studo de Dr Antonho Mourinho (junior), trataba-se yá ne l sieclo desassiete dua fiesta pagana, d´eisageros, na qual se ajuntában homes i mulhieres, de nuite, a quemer i buer bino anté amborrachar i apuis disso outros scessos chegarien.
Tal era, que fui pribida por bispos i, quien partecipasse nas pandorcas, tenerie que pagar grandes multas. Se calha apuis ye que l fui dado l sentido tamien religioso, dando-le bibas a Santo Amaro, de l modo que conhecemos essa manifestaçon cultural, nua mistura de religiosa i pagana.
La fiesta de Santo Amaro ye celebrada na Speciosa, ua aldé de la Tierra de Miranda, ne l die quinze de Janeiro, ua fiesta tamien chamada de la fiesta de ls borrachos. Era i inda ye tradiçon que nesse die se coma botielho, patas i oureilhas, quemida fuorte que pide que se beba uas buonas pingas. Por isso se diç, Santo Amaro Botelheiro, l die quinze de Janeiro.

Miu tiu Belmiro i Nacimento que neilhas partecipórun , un i outro fúrun dezindo assi:
«Quando era garoto nun habie lhuç nien rues cun paralelos ou alcatron. Apuis de ciar, ls rapazes i ls garotos íbamos-mos ajuntando i cada un tocaba l que arranjaba, cumo tal, chocalhos, squilas, fuolhas de gadanha, patarras, palas zancabadas que, cun fierros fazien música; todo quanto tocasse i se oubisse de loinge. Alhá íbamos por aqueilhas lhodrigas, cun fachucos acesos. Nun íban las rapazas, nó porque nun fusse permitido mas porque nós nun le dariemos paraige; ls pais nun las deixában, nien a eilhas nien a las ninas. Cun fachucos acesos alhá íbamos todos, i éramos muitos; naquel tiempo habie muita mocidade, cada un a rugir l mais que podie. Chegou-se a oubir de la Pruoba, a quatro ou cinco quilómetros de lunjura.


Nós garotos fumábamos bulhacas i cigarrilhas de uolmo para parecer-mos giente grande i sermos aceites. Apuis, cuitadicos, a nós ls rapazes fazien-mos muita maldade,… i, adónde habie las bielhas de lhodo, apagában ls fachucos i nós alhá quedábamos anterrados anté ls zinolhos.
Corriemos l´aldé i, an cada nuite antrábamos an siete ou uito casas. Dába-mos bibas a la família i a Santo Amaro, al mesmo tiempo que tocábamos la chocalhada. Mandában-mos antrar, serbien-mos l que tenien i bebiemos uas pingas. Sabiemos bien quando las pessonas fazien anhos i, assi la mesa era mais cumpuosta. Se la família staba de lhuito, nun tocábamos la chocalhada. Delandre de l´eigreija, dába-mos las bibas a Santo Amaro.
Acendie-se ua fogueira na ruga i ls rapazes ancapuchados, para faláren de todo l que querien, spustiçában ls garotos. Quando por fin un yá podie quedar anté la fin de la nuite, yá se sentie un berdadeiro home».



You guardo biba la mimória de las Pandorcas, anquanto ninica, de sous sonidos, de ber muito moço i garoto anlhudrigado i muitos deilhes cun un copico a mais, quando antrában a dar bibas an nuossa casa, mas nunca partecipei neilhas. Solo agora.

I cuntinuórun a cuntar: «Na nuite de l die catorze era feito l cumbite na casa de l mardomo, bino a la farta, antremoços i pan. Todo mundo quemie i bebie anté la hora que quejisse.
Esta era tamien la última nuite de las Pandorcas.



Die quinze era la fiesta relijosa i l baile, adonde bino i antremoços nun faltában. Habie tius de todas las aldés i muitos deilhes, de tan borrachos, quedában anté soutordie. L que tebísse apanhado maior piela recebie “ la bandeira” i lhebába-la pa la sue tierra. Era nesse die que se fazie i inda fai, l´antrega de la fiesta als nuobos mardomos. 



Era, noutros tiempos, ua fiesta de eisageros, chocalhada, bino, quemida, fiesta por muitos dies, aqueilhes dies de jilada que pouco habie que fazer.»
Apuis, por falta de mocidade, nun se fazírun las pandorcas. Hai mais ou menos treze anhos, la tradiçon fui riabibada.


Hoije bai a las pandorcas quien quier i sobretodo, quien nun quier que acabe l que yá naide sabe quando nien porquei ampeçou. Las dues famílias de mardomos i mais un grupo de pessonas, tius, ties i alguns ninos se houbir.
Astanho tenemos ne l tagalhico de Santo Amaro siete ninos a quien yá l metimos las pandorcas na alma i, chuoba ou nebe nun hai modo de ls deixar an casa: Un cun doze anhos que yá ten l bício de la caixa, outros que, cun quatro anhos yá caminan firmes todas las nuites zde l decer de l Naso, dan la buolta cun ls demais, a tocar sues caixicas pequeinhas.
Son estes ninos que mantenerán la tradiçon porque a eilhes l feturo pertence i ye a estes que queremos deixar la bandeira de mantenéren la cultura de ls sous ancianos passados, de muitas giraçones.
Porque son menos qu´antiempos, porque ténen menos strumientos, fázen-se agora acumpanhar de gaita de foles mirandesa, bombo i caixa i a las bezes acordion.
An cada nuite solo se dá “Bibas” delantre de l eigreija i a un mardomo, esse mesmo que an sue casa sirbe quemida i buidas als Pandorqueiros.

quarta-feira, 13 de janeiro de 2010

Adonde stan ls puntones?



Adonde stan ls puntones
Eideficados outrora
Cun sudores de Eimbierno
Que l Berano
Nun tenie tiempo?
Piedras sculpidas a cinzel
Cun sonidos acarriadas
Puostas cun carinos
Cun calhos forteficadas
Cun sudores regadas.
Ls ribeiros chórun
Máquinas amenáçan
Çufinones arráncan
Ls pies deseian
Ls uolhos quieran.
Adonde stan las piedras
Para cuntar stórias
De remanses, de miedos
De lhobos a la nuite
Na punta de ls puntones.
Çufínan-ls las máquinas
Lhieban-ls las manos
Agarradas a la stória
I de ls guapos puntones
Nun queda mimória.
You quiero passar
Por piedras lisicas
De las ninices d´antiempos
Atrabessar ls ribeiros i
Acerquita ber sous speilhos

domingo, 10 de janeiro de 2010

La niebe cai

La niebe cai
De l cielo cinzento
Apuis dá-le l biento
I peç que se bai

Nun se bai, nó
Solo apanha delantreira
Peç que fuge
Ye niebe cisqueira

Apuis que coalhou
I que l aire se calhou
La niebe que caie
An beilado benie

I you que yá quantá
Que nun bie nebar
Dixe: desta beç, bá
Si me bou a regalar

Apuis na jinela
Quedei a ouserbar
I a screbir un testo
Para todo cuntar

Para cuntar a amigos
A mius filhos i miu tiu
Adonde stán nun neba
Mas diç que fai friu

Agora solo spero
Que nun gele porriba
Senó caímos-mos todos
Naqueilha resbalina

Arquivo do blogue