Era tan pequeinho l mundo que de tan pequeinho me cabie na mano, ou quaixeque, l termo de la Speciosa i nien todo...
Cheguestes, medrestes i cun l buosso medrar por muito que stique ls braços, eilhes nun chégan para l mundo abarcar.
Que grande ye l mundo agora i cumo me fazistes medrar... mas, assi i todo, afinal nun passo dun granico de polagueira que anteima an se agarrar a las bordas de l mundo.
Quando quei l mundo mira para mi, para mi que l querie dar un abraço i diç-me: Quei quererás tu cousica ruin!!??
L mundo resfolgou un pouco i fui-me a sbarrar cun las bentas na calçada de la mie rue i se nun me dán la mano, nunca mais era capaç de me alhebantar, só cun aquel resfolgar de l mundo...
Passou-me cumo als abiones cun l resfolgar de l bulcon... Bundou dar uns spirros mais fuortes quando l nariç se l zantupiu i lhougo ls cielos quedórun chenos de cinzas scuras, bulcánicas i bundou isso para parar meio mundo que querie bolar puls aires.
Eilhes que tamien pensában que l mundo era tan pequeinho i cumo a mi, tamien yá nun l chegórun ls braços para l abarcar...
Tan pequeinhos i tan ancuncentes!...
Fala-se a las bezes, yá tengo lido, i, spero que nun acunteça porque serie ua muorte cun grande sufrir, que se caísse un astróide ne la Tierra, la polagada que fazerie nun deixarie antrar la lhuç de l sol i todos ls seres bibos de la Tierra morririen. Lhembrou-se isso, agora nesta barafúndia que l bulcon de l´Eislándia cousou.
Nun bal la pena medrarmos muito, inchados cun proua, que nien botos, porque, na berdade somos un granico de polagueira...
Especiosa ye ua aldé de l cunceilho de Mirando de l Douro, çtrito de Bergáncia. La lhéngua falada ye l mirandés mas poucos la sáben screbir por haber sido ua lhéngua oural. Agora sendo oufecial yá puode ser screbida cun regras. Ye an mirandés que scribo eiqui nesta jinela birada pal mundo. BIEN BENIDOS EIQUI i an, http://www.adelaide-monteiro.blogspot.com
segunda-feira, 19 de abril de 2010
Cun eilhas tengo un pouco d´Africa

Stán a perder las fuolhas, agora, ne la Primabera.
Ua yá quaixeque znuda, a ancomeçar a botar ls gromos. Apuis que tenga fuolhas, benirán las flores, mui ambergonhadas, antre l berde alface guapíssemo de las fuolhas relhamposas i gordas, quaixeque nun se dá cun eilhas. Esta yé l´anoneira que chega a quedar znudica, a morrer de bergonha an sou pudor de ser eilha sola, quando las larajeiras stan chenas de bício i las pereiras i cereijeiras cargadicas de flor.
L´outra, inda cun muita fuolha amarelhica de l mesmo quelor que miles de flores d´alhá colgadas, astanho parece un pitico amarielho apuis que sal de l uobo.
Ye de fuolha purmaniente, mas parece que tenerie tebido algun péque, secalha auga a mais, parecendo que las eirá a perder todas i só quedará cun ls pelindrengos de flores. De quando an beç, caien peras abacate de ls galhos adonde Zé Manuel nun fui capaç de l chegar. Yá nun se me lhembra cumo era an África, mas eiqui solo stan buonas para colher quando la flor se ancomeça a formar. Lhiban quaixeque un anho a fazéren-se.
Pumba! An riba de la tierra, zamparadas! Dous dies apuis stán maduras para las quemer cun limon i un tantico d´açucre ou para un mordico chamado se nun me anganho, "áquamol" que ye un quemido de l México, mui buono para antrada, botado an riba de tostas ou nun pratico cunsante se guste.
Esta ye ua árbole guapíssema a spreitar parriba ls telhados cumo se quejisse abistar la sue África, uas fuolhas de berde scuro relhamposas i un tuoro dreitico cumo un choupo. Quando passa esta fase mala de la sue bida, nien ua fuolha bén al chano. Scarolada que nien ua cameleira, ten siempre l chano de l terraço barrido. L´anoneira tamien. Parece que las dues quieren probar que ls eimigrandes nun ténen ningun defeito que se l aponte. Cumo eilhes dében tener bien ganas d´ir pala sue tierra, cuitadas que nien de férias las mando!...
Cun eilhas you tengo un pouco d´África a la puorta, alegrando-me l´alma i lhábando-me ls uolhos quando las miro atrabeç ls bidros.
Cun eilhas tamien parece que tengo un pouco de mar, cun l barulho que faç l aire quando por eilhas passa.
Cun eilhas tengo sabores i oulores de fruta tropical sien ir al soto.
Cun eilhas tengo brigada de ls aires frius de Berano, de Sintra.
Eilhas tamien se dán bien comigo anque nada l faga que nun seia besitá-las, cun la chábena de café na mano, assi que me lhebanto.
Costumo ber porende dessas árboles todas charruscadas de l friu. Estas nó, registen que nien faroles ne l pólo norte.
Bai-se alhá a saber se será de l cheiro de l café que quédan baralhadas de las eideias i pénsan que stán al pie dua "roça" an África...
Ua yá quaixeque znuda, a ancomeçar a botar ls gromos. Apuis que tenga fuolhas, benirán las flores, mui ambergonhadas, antre l berde alface guapíssemo de las fuolhas relhamposas i gordas, quaixeque nun se dá cun eilhas. Esta yé l´anoneira que chega a quedar znudica, a morrer de bergonha an sou pudor de ser eilha sola, quando las larajeiras stan chenas de bício i las pereiras i cereijeiras cargadicas de flor.
L´outra, inda cun muita fuolha amarelhica de l mesmo quelor que miles de flores d´alhá colgadas, astanho parece un pitico amarielho apuis que sal de l uobo.
Ye de fuolha purmaniente, mas parece que tenerie tebido algun péque, secalha auga a mais, parecendo que las eirá a perder todas i só quedará cun ls pelindrengos de flores. De quando an beç, caien peras abacate de ls galhos adonde Zé Manuel nun fui capaç de l chegar. Yá nun se me lhembra cumo era an África, mas eiqui solo stan buonas para colher quando la flor se ancomeça a formar. Lhiban quaixeque un anho a fazéren-se.
Pumba! An riba de la tierra, zamparadas! Dous dies apuis stán maduras para las quemer cun limon i un tantico d´açucre ou para un mordico chamado se nun me anganho, "áquamol" que ye un quemido de l México, mui buono para antrada, botado an riba de tostas ou nun pratico cunsante se guste.
Esta ye ua árbole guapíssema a spreitar parriba ls telhados cumo se quejisse abistar la sue África, uas fuolhas de berde scuro relhamposas i un tuoro dreitico cumo un choupo. Quando passa esta fase mala de la sue bida, nien ua fuolha bén al chano. Scarolada que nien ua cameleira, ten siempre l chano de l terraço barrido. L´anoneira tamien. Parece que las dues quieren probar que ls eimigrandes nun ténen ningun defeito que se l aponte. Cumo eilhes dében tener bien ganas d´ir pala sue tierra, cuitadas que nien de férias las mando!...
Cun eilhas you tengo un pouco d´África a la puorta, alegrando-me l´alma i lhábando-me ls uolhos quando las miro atrabeç ls bidros.
Cun eilhas tamien parece que tengo un pouco de mar, cun l barulho que faç l aire quando por eilhas passa.
Cun eilhas tengo sabores i oulores de fruta tropical sien ir al soto.
Cun eilhas tengo brigada de ls aires frius de Berano, de Sintra.
Eilhas tamien se dán bien comigo anque nada l faga que nun seia besitá-las, cun la chábena de café na mano, assi que me lhebanto.
Costumo ber porende dessas árboles todas charruscadas de l friu. Estas nó, registen que nien faroles ne l pólo norte.
Bai-se alhá a saber se será de l cheiro de l café que quédan baralhadas de las eideias i pénsan que stán al pie dua "roça" an África...
domingo, 18 de abril de 2010
Serei Primabera
Entra-me an casa l oulor l jasmin
A ancarrapitar pula laranjeira an flores albas
Entra-me an casa l oulor las glicínias
Que tápan la parede acerca las malbas.
Entra-me la Primabera na alma
Atrabeç dun centeilha de sol que se antremete
Por antre las nubres que anteiman an quedar
I arráman chúbia para lhágrimas lhabar.
Quiero lhabar-me nessa chúbia de Abril
Borrascos caídos a la priessa, augas mil
Cun perfumes ambuoltos de mil flores.
Áh Primabera, hei-de guardar-te
A siete chabes drento de l miu peito!
Ah oulores frescos de la mie quimera
Fazei-me sentir siempre Primabera!
Há-de chegar l Eimbierno friu i branco
Adonde azimbrarei ls uossos a doler pranto
I naqueilha ansanidade i quimera
Hei-de sintar-me arrimada al miu bércio
I tenerei la Primabera...
Ne l miu peito...
A ancarrapitar pula laranjeira an flores albas
Entra-me an casa l oulor las glicínias
Que tápan la parede acerca las malbas.
Entra-me la Primabera na alma
Atrabeç dun centeilha de sol que se antremete
Por antre las nubres que anteiman an quedar
I arráman chúbia para lhágrimas lhabar.
Quiero lhabar-me nessa chúbia de Abril
Borrascos caídos a la priessa, augas mil
Cun perfumes ambuoltos de mil flores.
Áh Primabera, hei-de guardar-te
A siete chabes drento de l miu peito!
Ah oulores frescos de la mie quimera
Fazei-me sentir siempre Primabera!
Há-de chegar l Eimbierno friu i branco
Adonde azimbrarei ls uossos a doler pranto
I naqueilha ansanidade i quimera
Hei-de sintar-me arrimada al miu bércio
I tenerei la Primabera...
Ne l miu peito...
sexta-feira, 16 de abril de 2010
De las quatro Staçones
Hei-de screbir anquanto ye tiempo
Daqueilha Primabera que tan cedo me fugiu
Antre suonhos i labutas
Pies çcalços a jogar
Até l toque de las Trindades
Refrescando ls suores seródios.
Quiero screbir mas ye tanto l que nun se me lembra!
Hei-de screbir ne la corrida de ls minutos
Dun Berano passado an subressaltos
A lhuitar contra la fugida de ls segundo
Perseguindo suonhos
Recebindo sunrisos
Spargindo saberes als quatro aires
I recebindo-ls de todos, un a un.
Quiero screbir mas ye tanto l que nun puodo!
Hei-de screbir la pacateç de ls dies
Deste Outonho de fuolhas amarielhas
Niebe ne l pelo fingido de carbalhos
Al caer de las fuolhas rubras
Nun friu que a las bezes me arrepela
Quiero screbir tanto
Anquanto tubir l tiempo...
Quiero escrebir mas ye tanto l que me falta!
I quando chegar l Eimbierno de ls nebones
I mirar para trás cun nostalgie
You quiero screbir cun alegrie
De las quatro Staçones...
Daqueilha Primabera que tan cedo me fugiu
Antre suonhos i labutas
Pies çcalços a jogar
Até l toque de las Trindades
Refrescando ls suores seródios.
Quiero screbir mas ye tanto l que nun se me lembra!
Hei-de screbir ne la corrida de ls minutos
Dun Berano passado an subressaltos
A lhuitar contra la fugida de ls segundo
Perseguindo suonhos
Recebindo sunrisos
Spargindo saberes als quatro aires
I recebindo-ls de todos, un a un.
Quiero screbir mas ye tanto l que nun puodo!
Hei-de screbir la pacateç de ls dies
Deste Outonho de fuolhas amarielhas
Niebe ne l pelo fingido de carbalhos
Al caer de las fuolhas rubras
Nun friu que a las bezes me arrepela
Quiero screbir tanto
Anquanto tubir l tiempo...
Quiero escrebir mas ye tanto l que me falta!
I quando chegar l Eimbierno de ls nebones
I mirar para trás cun nostalgie
You quiero screbir cun alegrie
De las quatro Staçones...
quarta-feira, 14 de abril de 2010
Sobraba-me un delor
Faltaba-me todo ou pouca cousa
Pouca amporta l que serie
Sobraba-me un delor tamanho
Que me ampedie de andar, nun pie.
Zanimada fui-me al doutor
Para ber se me daba cun l mal.
Dá-me ua cousa fuorte, dixe-l you
L fraco pouco me bal.
Cumo hei-de star you eiqui
Sien ir pul termo a merujas
Ber l´auga nas ougueiras,
I cantar cun l cuco palhi!?
Apetece-me fazer-me anxertos
Cumo se fázen ne ls galhos tienros
A spera que deian fruta fresca.
You fruta yá nun quiero dar
L que you quiero ye caminar
Para bien loinje deiqui
Siempre, siempre a çaracutiar
Debaixo de chúbia ou de sol
I a la nuite me deitar
Nun suco a ber las streilhas
Ua a ua las cuntar
I quedar cun ua deilhas.
Pouca amporta l que serie
Sobraba-me un delor tamanho
Que me ampedie de andar, nun pie.
Zanimada fui-me al doutor
Para ber se me daba cun l mal.
Dá-me ua cousa fuorte, dixe-l you
L fraco pouco me bal.
Cumo hei-de star you eiqui
Sien ir pul termo a merujas
Ber l´auga nas ougueiras,
I cantar cun l cuco palhi!?
Apetece-me fazer-me anxertos
Cumo se fázen ne ls galhos tienros
A spera que deian fruta fresca.
You fruta yá nun quiero dar
L que you quiero ye caminar
Para bien loinje deiqui
Siempre, siempre a çaracutiar
Debaixo de chúbia ou de sol
I a la nuite me deitar
Nun suco a ber las streilhas
Ua a ua las cuntar
I quedar cun ua deilhas.
segunda-feira, 12 de abril de 2010
Ls mius siléncios
Por muito que me déias siléncio
Jinelas de dous bidros
Nunca será esse siléncio
Que me dá calma i sossego...
L siléncio que percuro
Ten checharras a checharrar
Mouchos ne la nuite a piar
Ten grilhos a cantar
Chios de carros a acarriar.
Nun me déian siléncios custruídos
Que me atelúndran ls oubidos
I nun me deixan resfolgar.
L siléncio que me eileba
Nas alas de gaibota ten óndias
De mar a bater an fraguedos
Que me cunta sous segredos
An siléncios de arrolhar.
L siléncio que percuro ten música
De chínchara ou paçpalhaç
De biolino ou piano
Que me lhieba pula mano
An nubres siempre a scuitar.
L silénçio antre bidros antristece
L nial adonde fui chocada
I,...
Rouba-me ls mius siléncios...
Jinelas de dous bidros
Nunca será esse siléncio
Que me dá calma i sossego...
L siléncio que percuro
Ten checharras a checharrar
Mouchos ne la nuite a piar
Ten grilhos a cantar
Chios de carros a acarriar.
Nun me déian siléncios custruídos
Que me atelúndran ls oubidos
I nun me deixan resfolgar.
L siléncio que me eileba
Nas alas de gaibota ten óndias
De mar a bater an fraguedos
Que me cunta sous segredos
An siléncios de arrolhar.
L siléncio que percuro ten música
De chínchara ou paçpalhaç
De biolino ou piano
Que me lhieba pula mano
An nubres siempre a scuitar.
L silénçio antre bidros antristece
L nial adonde fui chocada
I,...
Rouba-me ls mius siléncios...
terça-feira, 6 de abril de 2010
De l assomadeiro de l Puio
Bolei nas alas dun grifo, fiç de la mie fala oubidos para scuitar l silenço daquel lhugar.
Ne l Puio mirei la curba de l riu nun assomadeiro que me lhebou a nadar na sues augas, sberdegadas por ambernies i mundiadas.
Habie un riscadeiro de scuma, brancura de algodón an rama cumo se un colchón de scuma sperasse barquitos de papel, singelos, para lhebar ls ninos an biaiges sien çtino.
Scuitei cun mais atento, mas l silenço que you speraba era cortado por un barulho d´ auga apressiada. Assomei-me mais adelantre i, tube miedo de me cair de riba daqueilha fraga. Nun bie nada, nien seinha de cachoneira. Pensei que poderie ser l aire que se tebísse ancurralado naqueilha cama de riu, ou talbeç l barulho de las cumportas abiertas.
Quando tal, abinturo-me mais a la dreita i beio uns filicos de auga apressiada, cumo se fura cun muita priessa de chegar a sue mai para que l disse carinos. Stá cansada desse dagudo caminar.
Sue mai spera aquel ribeirico. Passa calmo na aldé de Picuote, capaç de criar merujas de tan sereno!
Apuis acagata-se ne l meio de penedos, siempre a percurar cama para cuntinar debagar.
Mas não! La sue bida demudou. Mais un fraguedo, mais ua caída, mais outra i outra fraga, mais un tropicon, mais outra caída sien ua cuorda que seia adonde se puoda sigurar. De miedo bai boziando dada beç mais alto i de raiba yá scuma pula boca, anté que cada beç mais zamparado se bota pa ls braços de sue mai.
Acóca-me, pide-l. Stou tan cansadico i assustado. Sue mai arrolha-lo i al fin, l ribeirico stá a drumir na cama de algodon que sigue riu abaixo, ua cordelina branca que mais parece ua strada cun niebe.
You, por sfregantes tamien me senti arrolhada i a drumir naqueilhas augas berdes, riu abaixo, parando solo quando ua mano me pousou an riba un ombro i me dixo: Mira, dezies que nun sabies bien l que era l zimbro? Ye aquel berde que stá para alhá daqueilha oulibeira.
Stá bien, yá l coincie, mas nun sabie que se chamaba zimbro.
Bamos, diç-me l miu tiu.
I assi scapemos nessa tarde de sol relhamposo, por aqueilhas aldés que nun son mais do que la cuntinaçon de la magie i serenidade de l riu i, tamien eilhas arrólhan ninos cansados pul peso de ls anhos.
Ne l Puio mirei la curba de l riu nun assomadeiro que me lhebou a nadar na sues augas, sberdegadas por ambernies i mundiadas.
Habie un riscadeiro de scuma, brancura de algodón an rama cumo se un colchón de scuma sperasse barquitos de papel, singelos, para lhebar ls ninos an biaiges sien çtino.
Scuitei cun mais atento, mas l silenço que you speraba era cortado por un barulho d´ auga apressiada. Assomei-me mais adelantre i, tube miedo de me cair de riba daqueilha fraga. Nun bie nada, nien seinha de cachoneira. Pensei que poderie ser l aire que se tebísse ancurralado naqueilha cama de riu, ou talbeç l barulho de las cumportas abiertas.
Quando tal, abinturo-me mais a la dreita i beio uns filicos de auga apressiada, cumo se fura cun muita priessa de chegar a sue mai para que l disse carinos. Stá cansada desse dagudo caminar.
Sue mai spera aquel ribeirico. Passa calmo na aldé de Picuote, capaç de criar merujas de tan sereno!
Apuis acagata-se ne l meio de penedos, siempre a percurar cama para cuntinar debagar.
Mas não! La sue bida demudou. Mais un fraguedo, mais ua caída, mais outra i outra fraga, mais un tropicon, mais outra caída sien ua cuorda que seia adonde se puoda sigurar. De miedo bai boziando dada beç mais alto i de raiba yá scuma pula boca, anté que cada beç mais zamparado se bota pa ls braços de sue mai.
Acóca-me, pide-l. Stou tan cansadico i assustado. Sue mai arrolha-lo i al fin, l ribeirico stá a drumir na cama de algodon que sigue riu abaixo, ua cordelina branca que mais parece ua strada cun niebe.
You, por sfregantes tamien me senti arrolhada i a drumir naqueilhas augas berdes, riu abaixo, parando solo quando ua mano me pousou an riba un ombro i me dixo: Mira, dezies que nun sabies bien l que era l zimbro? Ye aquel berde que stá para alhá daqueilha oulibeira.
Stá bien, yá l coincie, mas nun sabie que se chamaba zimbro.
Bamos, diç-me l miu tiu.
I assi scapemos nessa tarde de sol relhamposo, por aqueilhas aldés que nun son mais do que la cuntinaçon de la magie i serenidade de l riu i, tamien eilhas arrólhan ninos cansados pul peso de ls anhos.
