Especiosa ye ua aldé de l cunceilho de Mirando de l Douro, çtrito de Bergáncia. La lhéngua falada ye l mirandés mas poucos la sáben screbir por haber sido ua lhéngua oural. Agora sendo oufecial yá puode ser screbida cun regras. Ye an mirandés que scribo eiqui nesta jinela birada pal mundo. BIEN BENIDOS EIQUI i an, http://www.adelaide-monteiro.blogspot.com
quinta-feira, 1 de julho de 2010
Caldo de letras
Desenhei a tinta
A cada beç que me sintaba
A aqueilha mesa.
La mesma toalha
Cada beç más acupada
A spera de ser sultrada.
Onte caíste-te
Drento l pote de caldo
De letras
I finalmente
Acheste
L poema!
Anrestrando alhos
Yá ten ls carcanhales bien pesados, cuitado! Tanta baca, tanta baca, nunca el pensou birar inda an nuobo.
Sou de l´anho de Marisé, diç quando l percuran quantos anhos ten. Marisé ye mie mai que yá nun puode cun ua patoixa pul rabo.
Yá iba sendo tiempo de nun percisar de andar dalgeiro atrás daqueilhas pegas todas, que se bei que yá lhieba ls uossos angaramunados. Mas que farie se parasse! I apuis, cuitado, l rapaç percisa que l bote la mano.
Quedaba pior dixe you, se parasse de anrestrar aqueilhes alhos todos a cada beç que ten que birar ua baca, morrie-se an menos de nada!
I assi bai bibindo, el que parecie un pulberino a ampuxar un cardo seco por ua caleija abaixo.
Anriestra alhos home i cuose las bestimientas todas dua beç, porque senó nun sós capaç de las birar, pensei you ua beç que l bi ne la Culaga i por bias de ir caminando i mirando para el dei ua gradessíssema lhumbeirada!... Apuis que las birou riu-se de mi i aposto que dixo para el, si stá un catrapolo! Stá inda más que you...
Nunca bi un home tan pequerrico que andebisse tan dalgeiro, até hai uns anhos!
segunda-feira, 28 de junho de 2010
L mundo de portaladas abiertas
Nada ye cumo datrás çque que l mundo quedou de puortas abiertas, ls pobos se besitórun, se bai a Pariç, Londres ou Amestardan a passar l fin de sumana cun muitíssema mais facelidade que you iba de Lisboua a la Speciosa a passar ua sumana ne l Natal ou Páscoa. Nada ye mais cumo datrás an to las bias: modos de bida, modos de pensar, quemidos, modos de bestir, etc.
Hai un anho stábamos a passar férias an Stambul cun l rapaç mais bielho que trabalhaba alhá i que apuis se ajuntou a nós l mais nuobo para trés ou quatro dies. A Stambul para trés ou quatro dies, quien dirie hai uns anhos atrasado!
Stamos todos tamien agora, un anho apuis, eiqui ne l Algarbe, adonde tamien inda se béian, anque poucas, mulhieres todas bestidas ne la praia que nun bán a banhos de mar por bergonha de amostrar l cuorpo, al lhado de outras que solo quédan cun un triangulico que l tape las partes. Ne la Turquia aqueilhas que ousában lhenços i que assí i todo yá íban pala praia, antrában n´auga cun uns fatos cumpletos, tipo fato macaco, que l tapássen l cuorpo todo, quedando solamente la cabeça i ls pies çtapados. Yá eran corajosas essas ties, caminando pala lhibertaçon de l cuorpo daqueilhas bestimientas que nunca déixan notar las curbas femeninas.
Staba you a falar que nada ye cumo datrás i, a perpósito disso, lembra-se-me de ls deseiunos, frescos, fartos i queloridos que l´anho passado quemíemos ne l terraço a mirar pa l Bósforo. Fazímos onte un eigual caras al Ouciano, adonde nun faltou nada. Até l queiso de cabra meio fresco cun miel porriba, que a la falta de l turco comímos un, mercado ne l Mini Précio de Miranda i que ye feito pa ls lhados de Mogadouro. Abánta-se bien sien mais nada até las trés ou quatro de la tarde, passando-se apuis cun fruta i yogurtes até la cena. A mi agradan-me esses quemeres, assí cumo aqueilhas seladas que tamien tanta cousa lhieban i tan queloridas i gustosas son.
Nada disto se coincerie se l mundo nun oubira abierto las portaladas, isso i tantíssemo más.
Inda hai quien fale mal destes tiempos!
A las bezes si tenerán rezon, nien siempre l mundo stá acerca de todo mundo...
quinta-feira, 10 de junho de 2010
Deiqui de la cereijeira...
Yá quantá que nun bos benie a ber, you que era mais cierta que las batatas na tierra negra.
Acuntece a las bezes. Sabeis cumo son las cousas de la anternete i esta que nun ten filos inda falha mais.
Puis ye, andube por uas tierras an que you secrebie algo i quando era para l mandar pul mundo afuora aqueilha çanfonice iba-se a baixo. Apuis zisti i pronto.
Quando quei, birei caras arriba até que cheguei a un sítio alto i praino. Ye esse si, l que stais a pensar, l nuosso Praino. Está guapo cumo siempre mas l tiempo stá tan ancalamunhado i friu que nien parece que stamos ne l més de San Juan.
Benie you porende arriba só a pensar na yerba que mie mai me habie dito que habie para cortar na cortina. Caralcho, nien eimaginaba que fusse tanta!... Cumo benie anquemodada cun l que me speraba nien se me lhembrou que era l tiempo de ls mius antulhos, las cereijas.
Mal cheguemos zampémos-mos lhougo neilhas eiqui a la puorta de la cuzina, mesmo rentes al chano de la baranda. Grandes i burmelhicas que you sei alhá. Nun stában inda todas bien maduras i mie mai ralhaba-me, mira que te dá ua zbentria… Qual zbentria mai!... Cun las ganas que l stou bán dafeito. Na berdade alguas inda nun stában bien maduras i fui l que me baliu porque souturdie chubiu i las que yá stában, stán todicas rachadas a quedar mofosas.
Quien querga cereijas que bénga porque hai quatro ou cinco cereijeiras cargadas. Nien ls tordos abántan… Agora só ténen andado ls de la família, ls que ténen l nial ne l telhado. Ls bandos inda nun chegórun.
Pronto, yá bos dei nuobas i yá bistes que nun tube ningun péque, stou cumo siempre, que ye cumo quien diç rija que nien ua cebolha podre.
quarta-feira, 26 de maio de 2010
Cumo l tiempo

Zatando ls nuolos dua tela
Que la bida a las bezes tece.
Para que perdes tiempo a zatar
Se mais debrebe ye cortar!?
Corta todo nun repente
Cun ua faca bien aguçada
Corta rente!
Mira que l tiempo
Nun spera
Nunca por ti, para nada.
Acende la fogueira drento
Cun uns fenicos que seia!
Corta ls miedos
Deixa que l biento
Te atice la tue fogueira.
Solta l bózio
Que tenes ancarcerado
Solta la riata de l cabalho
Solta l pelo para ir bolando
E por esses montes afuora
Scatrapulha
Mas siempre saboriando...
Scatrapulha...
Cumo l tiempo!
sexta-feira, 21 de maio de 2010
Ls mius bezinos
Apuis que ciei fui cun l miu tiu e la mie Jomba a caminar até la staçon de ls camboios, para eilha correr atrás de la bola. Parece quaije mintira mas inda hai termo porqui!
L lhugar adonde fazírun la staçon habie hourtas i, de l lhado de riba inda hai alguas, assi duns reformados cumo you que ténen que se ambaír cun algo ou anton porque ténen l gusto de ber medrar las cousas cumo a mi me acuntece.
Passa muito carro, uns caras a casa, outros tamien será, a sou çtino, a apanhar la outostrada lhougo arriba de la staçon.
Habie tamien un ribeirico que agora ancanalórun i alhá cuntina a correr cuntento, seguindo sou çtino até acerca de Oueiras que ye adonde entra todo campante ne l mar i nien por isso l fai mui bien porque el, l pobre, stá poluído.
Seia cumo fur, l miu tiu i you, quando nun passában carros, frimémos l´oubido i, qual nun fui l nuosso spanto que oubimos ls ranucalhos. Mais atentos inda, acabémos por oubir tamien uns grilhicos alhá ne meio de la yerba.
Quando deixaren de se oubir altemóbles hei-de-me poner a la scuita para ber se ls oubo deiqui de l miu huorto.
Tenie que screbir isto. Quedei cuntenta porque assi parece que tengo la Speciosa mais acerquita. Ye un sonido bien defrente, mas bá, ye melhor que nada...
quarta-feira, 12 de maio de 2010
... se bai soltando
Alegres
piel d´outonho
sol que beisa
Singelas
de oulores
lhuç a tembrar
termo a forrar l resfolgo
ambuolto an aranheiras.
Doces
cun sue folhaige