Nun tengo screbido eiqui tanto cumo era miu questume. Nó por you screbir muito menos mas por haber ampeçado a screbir no FB, adonde publico an dous ou trés sítios. Apuis ye tamien l blogue Froles mirandesas. Ora assi a poner an tanto sítio passa-se muito tiempo porqui delantre desta pantalha i, este blogue que ye l que mais miu bai quedando.
Onte, die de San Grigoiro na Speciosa ancuntrei cunterránios que yá nun bie hai ua porrada d´anhos . Siempre an dies de lomiada pa la tierra ancuntramos pessonas que nien se mos lembra quantos anhos fui la ouséncia. Onte bi a Zé Luís de tiu Manuel Joquin. quando mirei para el nun le coinci. Apuis reparei que era la cara de sou pai quando era mais nuobo.
Ui rapaç!, yá nien sei quando ye que fui la última beç que te bi i cunfesso que nun te dei pai a la pormeira mirada, dixe-le you. Puis you a bós si bos conheço. Sigo l buosso blogue mirandés cun muito antresse i tengo bido siempre l que screbis i ls retratos antigos que teneis publicado, dixo el. La mie tie tamien; eilha ye de Infainç.
Quedei cuntenta i isso dou-me outro folgo para screbir eiqui mais a menudo cumo antiempos habie feito.
Bien haias, Zé Luís!
Especiosa ye ua aldé de l cunceilho de Mirando de l Douro, çtrito de Bergáncia. La lhéngua falada ye l mirandés mas poucos la sáben screbir por haber sido ua lhéngua oural. Agora sendo oufecial yá puode ser screbida cun regras. Ye an mirandés que scribo eiqui nesta jinela birada pal mundo. BIEN BENIDOS EIQUI i an, http://www.adelaide-monteiro.blogspot.com
terça-feira, 14 de agosto de 2012
domingo, 29 de julho de 2012
Quando miro ne ls tous uolhos castanhos
beio un azul a berdegar de mar brabo,
fuorça d´óndias a bater,
scuma a chubir pulas faias,
fuorça que te lhieba
para alhá de todos ls lhemites
an biaijes a un mundo siempre pequeinho
para tanto mirar zanquieto.
Apuis beio azul sereno de cielo
cun manos dóndias,
palabras a asseranar nas nuites de carambelo,
géstios frescos an dies calientes,
Cinta de la Raposa a pintá-me l pelo,
scalretado,
lhuna
i Camino de Santiago.
Mas,
naquel mar i naquel cielo
médran ourrietas de freixos,
montes de trampos,
touçones de castanheiros i cereijeiras,
quelores de fogo,
lhabaredas de folhaiges d´ Outonho,
i çfázen carambinas,
crían trigueiras spintarroxadas de papoulas,
cuolhen maçanas i marmelos.
Apuis,
ls tous uolhos castanhos tórnan a castanhos
i lémbran-me nuozes i abelhanas
i,
neilhes me deito na serenidade de l Natal
sexta-feira, 8 de junho de 2012
L die de Cuorpo de Dius
Fui onte la perciçon de l Cuorpo de Dius apuis de la missa que ampeçou a las cinco i meia de la tarde.
Apuis de l café de depuis d´almuorço, las ties fúrun-se a anfeitar las rugas cun flores. Pena que l aire fuorte alhebantasse lhougo las floricas, uas apanhadas ne l termo, outras de jardin. Inda baliu algo tener çpejado arregadores d´auga porriba para nun se secáren i tamien las fazer mais pesadas para que assi registíssen melhor a la airaçada.
Onte tirei muito retrato. Antes de missa al modo que las pessonas íban aparecendo. Na perciçon i a la salida de missa anquanto la giente falaba ua cun la outra.
Ui!, nun me tires retratos, mulhier... yá sou mui bielha. Mira que te scacho la máquina cun la mie fermosura, dizien outros.
Eiqui hán-de benir a parar assi qu´haba modo de las antriçar neste cachico para apuis séren bidas por quien anda porende afuora i que porqui a las bezes s´antreten.
Apuis, cadun para sue casa, puis mesmo an die Santo de guarda siempre hai algo para xurdir.
Apuis de l café de depuis d´almuorço, las ties fúrun-se a anfeitar las rugas cun flores. Pena que l aire fuorte alhebantasse lhougo las floricas, uas apanhadas ne l termo, outras de jardin. Inda baliu algo tener çpejado arregadores d´auga porriba para nun se secáren i tamien las fazer mais pesadas para que assi registíssen melhor a la airaçada.
Onte tirei muito retrato. Antes de missa al modo que las pessonas íban aparecendo. Na perciçon i a la salida de missa anquanto la giente falaba ua cun la outra.
Ui!, nun me tires retratos, mulhier... yá sou mui bielha. Mira que te scacho la máquina cun la mie fermosura, dizien outros.
Eiqui hán-de benir a parar assi qu´haba modo de las antriçar neste cachico para apuis séren bidas por quien anda porende afuora i que porqui a las bezes s´antreten.
Apuis, cadun para sue casa, puis mesmo an die Santo de guarda siempre hai algo para xurdir.
Antes de missa
domingo, 3 de junho de 2012
Cousas de l Praino Mirandés
Arrebenta cun fuorça la Primabera i cun eilha la yerba acupou todo l campo. Cun un eimbierno seco i geladeiro todo quedou agarradico a la tierra, cumo nino agarrado a las saias de sue mai quando ten miedo.
Las fabas, granadura que medra an tiempo friu i chubioso, houbo que regá-las para que nun se morríssen. Pula Páscoa stában quaije que secas. Apuis de la rega alhá apildórun i inda dórun para matar l deseio.
Apuis chobiu. Apuis bieno calor i fizo outra beç friu.
... Apuis calciu i, cun esta calor repentina, an menos dun més la yerba i ls panes quejírun fazer pouco de l´eimbierno i, ancanhórun, spigórun, florírun i stan a granar. La yerba si medrou muito mas ls panes quedórun-se nanos i, streformórun Maio, an ancanharço, spiguil i granaio. Beremos se Júnio puode cumprir cun sou papel, l de lo secar yá granado. Anque pérdan l ondiar de mar, son mui guapas las senaras apuis que se ban secando, spigas biradas para baixo, sien piçtanhar las grandes arganhas que, junticas, ajúdan a que ls panes nun se tómben.
La natureza ye sempre capaç de eisercer sues funçones ne l planeta, a nun ser que l bicho home le strague l sou caminar.
I se l home straga!... Ls houmanos strágan i de que modo, alhá i eiqui tamien…
Inda onte las motossierras eiqui fungórun, a matar freixos, cumo quien mata yerbas brabas. L cerrado znudo pide ua selumbrica, por mesericórdia… Nien ls burricos qu´alhá pacien campantes de la bida yá abántan tamanho zerto… Apuis algua giente diç: La quemenéncia, staba uoco, freixos hai muito! Mas alguien yá fizo las cuontas als anhos que esses freixos ténen i algua beç se biu un freixo uoco, morré-se? You al menos nó. Eilhes ténen la fuorça de cientos de primaveras que ls fizo amberdecer i, anque steian uocos por drento, cuntinan a abrolhar, a berdegar, a florir, a medrar, a dar selombra ne l Berano i brigada ne l tiempo de friu. Agora que la marrenega mos lhebou ls uolmos, bamos a deixar acabar cun ls freixos!???
Ye bien que todos téngamos cuncéncia pal que se stá a passar para que nun seia tarde de mais i yá nun haba salbaçon…
Tamien isto ye crise i ye ua crise para l quei nun hai anjecion de dinheiro pa la sanar. Ye ua miséria de binte ou trinta ouros que por cada un págan que tira ls amos de la miséria, se miséria na sue casa la houbir. Quien ganha ye quien los corta i los bende por muitíssemo mais. Cun tanto touçon, porquei ls freixos son zbentrados???
Serán apuis queimados noutras tierras para forráren las sues árboles, se bien calha, ou porque seia pribido cortá-las.
Ye ua cierta crise de mentalidades, ua crise de nun se dar balor a estas cousas, a las cousas que la natureza mos dá, cousas simples i eissenciales a la salude. Tamien eiqui l dinheiro stá na rezon, cumo stá na crise de que todo mundo fala. L dinheiro, sempre l dinheiro… L denheiro dalguns i la miséria de muitos.
Son estes i outros atos que pónen l nuosso planeta cada beç mais anfermo.
Un die destes hei-de poner retratos deste cerrado. Uns cun ls freixos, outros sien eilhes. Puode ser que quien los bendiu, algua beç abra la anternete i béia la merda que fizo…
quinta-feira, 17 de maio de 2012
Maio
Beniste
An dies grandes i soalheiros
Tan calientes i namoradeiros
Arrebentando an quelor
I borracheiro oulor
Recebiste-me
Quando ls tous braços
Yá éran fuortes abraços
Panhales que m´anrebulhaban
I ambuoltas m´anfeitaban
Floriste
I you cuntigo flori
An bércio de scobas creci
Que las rosas amerosórun
Cun ls oulores que me botórun
De rosa braba passei
A papoula toldiante
De risas cuntagiante
Pelo scuro a sbolaciar
L qu´agora a branquiar
Truixo-me la niebe Dezembre
Truixo-m´arada Abril
Na mie piel an sucos mil
Mas apuis ye Maio a mandar
Para cun flores todo apagar
Agora sou flor tardiega
Yá an tiempo de colheita
Dua bida toda feita
De flores, de spinos i fuolhas
De decisones i scuolhas
Que ningun més me darie flores
Rego-las cumo quien rega amores
Amerosando-los cun la mano
Adonde me médran todo l anho
Anquanto me besitares, Maio!
sábado, 12 de maio de 2012
Loubado seia Dius!!!!
Loubado seia Dius!, dixo la Maritresa cun aquel modo de botar las manos arriba, cumo quien louba a Dius i al mesmo tiempo pide paç, modo esse que le dou l nome an pertués, de Louba a Dius.
Yá s´aquestou al nome, cuitada. Bien le custou quando un fidalgo fui al Assomadeiro de l Puio i diç: "Olha uma Louva a Deus"!...
Nuns taba aquestumada cun aquel nome. Todo mundo eilhi le chamaba Maritresa. Nun era que le gustasse muito este tamien.
Parecie-le a eilha que era un nome a fazer algo pouco deilha, cumo sendo assi un ser que tanto se le dá, cumo se le dou, assi nua mistura de simprica i preguiceira.
Mirai que nome m´habien de dar a mi que me cunsidero tan lista i spabilada!, zabafafa...
Yá s´aquestumou cun l nome, porque, anque dígan que l nome puode ajudar a fazer las pessonas, a eilha parece-le isso ua grande mintira. Nien l apelido, quantas a mais l nome... Cadun bal pul que ye, cun las sues birtudes i ls sous defeitos. Nien sequiera pul que ten, tamien nun ye por isso que las pessonas bálen. Eilha cuitada que ye ua pobrezica yá ajudou a bien deilhes i por isso cunsidera que bal mais que aquilho que ten.
Ai Jasus que bou nesta mundiada, caleija abaixo,!
Lembra-se-le dua beç que salbou la formiga d´ir a parar al riu. Tamien eilha staba yá mei a barimbar naqueilha fronça de chougarço, mas, quando oubiu ls bózios de "quien m´acude", apedurou fuorças, la punta de las patas frimórun aqueilhas tanazicas que ténen i que a todo s´agárran, sticou l braço que la siguraba i, cun l outro braço, apanhou la formiga ne l meio daqueilha auga trúbia. Abraçou-la para ber s´eilha paraba cun l tembraduro i só la puso ne l chano apuis que deixou de chober . La caleija staba rasgada, cun spinaços de piedra lhabada i, als cachicos, un pouco d´arena anlhudrigada.
Agora yá puodes ir, dixo-le a la formiga!
La formiga atravessou a remissacos, scolhendo l melhor sítio i alhá se fui a meter ne l buraco de l formigueiro.
Tanto se me dá, cumo se me dou, tamien sabe que nun ye.
Se fura nun habie sticado tanto ls braços para acudir a la formiga.
Simprica i preguiceira tampouco… a la cierta que nó.
Cun l nome Maritresa até yá s´habie aquestumado, bá! Agora aquel Louba a Dius que l outro fidalgo le chamou, esse ye que nun angulhie, nien l nome quanto mais aquilho que el le fizo
Maritresa staba ne l Assomadeiro de l Puio a mirar pal riu que corrie cun muito bruido, anraibado sien saber porquei. Staba sintada na peinha a caras a naciente, porque, para alhá de l bruido, l riu staba branquito de tanta scuma. Staba ancandilada a mirar aquel branco.
Era un die seco de Márcio, bentanoso, friu. Para l aire nun la bolar habie-se stribado a ua piedra meio suolta, pousada anriba de mofo mei queimado de la gilada. L aire assopraba de l lhado de la barraige.
Nien contestou a aquel nome. A la ua, porque staba ambaída, a la outra, porque nunca an dies de sue bida l´habien chamado tal cousa.
Yá só se biu drento dua manona i anque fura bien calentica, manginou lhougo que deilhi nun salirie biba. “Olha, olha uma Louva a Deus”!, boziou l tiu de la jaqueta gorda a ua tie que eilhi staba.
Cuntaba eilha: "Nun repente yá só me bi perdida porriba de las casas de Picuote...
Abriu la manona i botou-me a bolar. L´airaçada era tan fuorte que you yá só me bi porriba de ls telhados. Inda spormentei a agarrá-me a un filo de l talfone mas nun fui capaç de frimar bien las mies tanazicas de las patas i, cuntinei a bolar cada beç mais zourientada.
Nunca habie bido an to la mie bida nada tan negro.
Caí nun mundo sien yerbas, sien chougarços, nien fragas, nien pinsmouros.
Eilhi me quedei, agora si, mei simprica, sien saber adonde staba.
Un monstro a fungar passou i cun l aire que del saliu, botou-me mais para acerca de la baleta daquel mundo.
Por sfregantes passei pulas brasas.
Apuis oubi un barulho meio xordo i lebe de quien ten çapatos dóndios cumo ls daquel que m´atirou a bolar. Assustei-me. Sien resfolgar mirei parriba i un tiu diç: Mira nino, mira ua Maritresa i, nisto, puxa de l que you achei qu´era ua scupeta de las pequeinhas i que botou ua lhuç a parecer ua centeilha.
Loubado seia Dius!!!!
Lhebantei ls bracicos i pedie paç i piadade!
Agora si me senti Louba a Dius"…
quarta-feira, 2 de maio de 2012
La sprança
Tenteia l bolo
quando l cuorpo te pesa
para poderes salir de la caleija
que t´aperta
Tenteia la corrida
quando la nuite se stende pul die
para l die fazeres medrar
Tenteia l nado
pa las óndias bencir
i l mar fazer amansiar
Tanta caleija,
tanta nuite,
tanta cunsemiçon se passéian
ne ls carreirones destes tiempos!
Agarra la lhuç d´ua streilha,
amanha ua cama de nubre,
apanha alguas quelores
de la Cinta de la Raposa a naciente,
a anunciar auga a souturdie
i assi t´anuncia
anque andebles
las manhanas
Hán-de spabilá-se las flores
para anfeitar ls andores
destes tiempos
çque todos spabilemos!
Outro tiempo s´amostrará
cun mesa un pouco mais farta,
de pan i de carinos,
na serenidade de dar la mano
Tenteia l bolo
anque te pese l bolar
Tenteia la sprança
anque te custe acreditar…
L sprança nun se morriu an Maio
i hé-mos de fazer quelorar
sous bretones zbotados
nun termo que se quier
para todos
a berdegar



