Especiosa ye ua aldé de l cunceilho de Mirando de l Douro, çtrito de Bergáncia. La lhéngua falada ye l mirandés mas poucos la sáben screbir por haber sido ua lhéngua oural. Agora sendo oufecial yá puode ser screbida cun regras. Ye an mirandés que scribo eiqui nesta jinela birada pal mundo. BIEN BENIDOS EIQUI i an, http://www.adelaide-monteiro.blogspot.com
sábado, 3 de agosto de 2013
L gusto de las cousas
Abrólhan ls suonhos drento de l´peito, uas bezes tan singulares que bundarie sentir l frescor de l´ourbalheira, l cheiro a tierra molhada nas batatas regadas a la tardechica bien pouco antes de l sol ansonhado sfregar ls uolhos i se scapar atrás de ls cabeços de Çarapicos.
An todos ls lhados hai cousas tan pequerricas i que sinto tamanhas que, al oursebá-las me fázen sustener l resfolgo. Stou loinge de l miu Praino, nun lhugar adonde l oulor a tierra molhada me ben de la grama que reguei apuis l çponer de la bola burmeilha que se scundiu por trás de l mar, cun la Sierra Monchique a spreitar la derradeira lhuç.
An qualquiera sítio las cousas simples m´énchen l´alma: ua checharra que onte cuntinaba a checherrar yá al strelhumbre, cun la calor a afrontá-la salida de l fierro de la grade de la jinela , que bi bien d´acerca i ouserbei i que, alrobés de l que m´habien dezido, nun son las alas a bibrar que fázen ls sonidos, mas le ben bien mais d´andrento, cumo modo de scamugir todo aquel lhume que l´ antrou de die, fogo que nun ye capaç de botar para fuora sien boziar.
Tube- la na mano, ye bien mais grande que you eimaginaba, ten talbeç la grandura dun grilho. Cuntinou a checherrar na mie mano, mesmo quando le puse ls mius dedos anriba de las alas. Apuis deixei-la bolar i alhá se scapou, campante, para un galho de la laranjeira.
Tengo eideia que ne l Praino nun son tan corpolentas, nunca las tube assi na mano mas ye l´que penso. Parecendo que nó, nun son ls bichos eiguales an todos ls lhugares, a abaluar pulas Pastoricas que, bibindo alhá nun capulhico, bendo-se la lhuzica quando a la puorta s´assóman, an tierras de sul, bólan. La lhuç, an beç de almiar ls passos de caminates a la borda de ls caminos, acende i apaga, cumo se fúren sinales a rigular quien debe passar an pormeiro.
Un bando de pardales pousa, a fazer un ramalhete, na fronça de la bugambílhia znuda de flores. Por baixo, ua cama burmeilha ancarrapita-se até l telhado i cubre ua parte de la parede birada a poente, un modo d´ anfeitar i refrescar esta tierra adonde nunca se bei ourbalheira a la pormanhanica, anfeite que me parece ser l mais straordinário destas tierras de casas brancas cun arcos i rebicoques deixados por mouros até nun séren scamugidos an tierras de Silbes.
Barimba la fronça yá cansada, ls pardales póulan i bríncan uns cun ls outros, cumo se inda fura tiempo de namoro. Apuis scápan-se i bán-se a meter ne l meio de la alfarrobeira.
La cinza de l cigarro déixa-se cair eilha sola, puis nun hai tiempo de golfiadas, aqueilhas que tan bien sáben quando se sal de la auga de l mar, mas tamien dun chafurgo de picina, cunsume-se l bício cun l bício d´oursebar cousas pequeinhas.
Nun me chega inda l oulor a huorta regada, ye cousa que porqui nun beio, nestas tierras an que las gientes morrerien de fome se nun tubíssen mar i sol l anho anteiro. Nun me chega senó an suonhos...
Deixou-se cair la nuite, la lhuna spreita i debrebe chube a fazer cumpanha a las streilhas. Són sempre ls cielos mais guapos quando nun stamos na cidade. Podemos bé-los por anteiro, an beç de la nesga ancaixada antre gigantes de cimento, adonde la sue lhuç ye andeble i mos duol l cachaço de tanto mirar parriba.
Ls ranucalhos que a la nuite oubo, sonidos benidos nien sei dadonde, ne l meio de las casas brancas, cántan mais debagarosos eiqui, talbeç por tamien eilhes acháren que nun bal la pena correr muito nesta tierra de sol i mar que todo dan. Refréscan-se nó an lhagona cun auga de chúbia mas, alrobés, an algun charco artefecial que alguien custruiu para matar soudades de nuites mais frescas d´ourbalheira.
Outro die nace. Outro die se bai…
Cumo ls suonhos!…
terça-feira, 2 de julho de 2013
Olá Sílvia!!!
Olá Silvia, aí no Brasil!
Estive a falar com a minha mãe sobre a sua avó, Tiquina, de Malhadas. Ela conheceu-a muito bem.
Muitas histórias eu lhe ouvi contar da Quina, uma mulher desembaraçada e desempoeirada para a época, filha do veterinário Mendes Pereira.
Gostaria imenso que me fizesse chegar um exemplar desse livro que será de memórias de todos nós também, reais, gravadas subconsciente.
Qualquer coisa que necessite e eu saiba, estou à inteira disposição.
Um abraço,
Adelaide
Estive a falar com a minha mãe sobre a sua avó, Tiquina, de Malhadas. Ela conheceu-a muito bem.
Muitas histórias eu lhe ouvi contar da Quina, uma mulher desembaraçada e desempoeirada para a época, filha do veterinário Mendes Pereira.
Gostaria imenso que me fizesse chegar um exemplar desse livro que será de memórias de todos nós também, reais, gravadas subconsciente.
Qualquer coisa que necessite e eu saiba, estou à inteira disposição.
Um abraço,
Adelaide
terça-feira, 11 de junho de 2013
Hán-de çcansar ls caiatos…
Stá çarumbático l die. L sol scundiu-se por trás dun cielo
scuro por eigual. Nien un castelhico, nien lhana carbenada se biaija pul cielo.
Se fura tiempo deilha poderie-se dezir que hai seinha de niebe ne l cielo. De
la maneira cumo l tiempo ten benido astanho, sei you alhá, se las cereijas
burmelhicas que se cólgan de las mies cereijeiras nun drumiran nua cama branca!
La Primabera ten sido
frie i l Berano por alhá camina. La yerba nas cortinas medrou arriba de las
jinelas, muito mais que medrou ne ls cerrados, dízen.
Sintada na mie baranda, nada mais beio que bena spigada que,
de tanto haber medrado, amarfanhou la grama de l jardin.
Dízen ls de l Tiempo que só teneremos berdadeiro Berano an Setembre i
Outubre. Até alhá, las jaquetas i las camisolas cuntínan a sacudir las
polielhas enquanto i nó, ls xambres de seda spéran ne ls guarda roupas por
melhores dies.
Anda todo d´alrobés, dízen porqui dalguns; son ruodas de
tiempo, dízen ls mais bielhos.
Ls freijoneiros, agarradicos a la tierra, trítan. Ls tematos
stan tan anfriurados que parece que nunca hán-de zamperrunhar. Las batateiras
ancoméçan agora a anguichar las fuolhas maribundas, queimadas pula última
gilada. Las cereijeiras l mais deilhas nun ténen cereijas, nó porque séian
machorras, mas porque la friaige l tulhiu ls pinzones.
Eiqui an San Lhourenço, talbeç por bias de l Citote que
eiqui stubo eiregido, aquel que agora stá a la puorta de la scola deitado, tamanha fuorça eirótica que eiqui morou zde
tiempos antigos a la punta de riba de nuossa cortina, ou, talbeç pula calor que
sobrou de ls lhumes de l´aldé Speciosa que eiqui tenerá sido antes de l ataque
de las formigas a todo quanto era comestible nas casas, ou que seia pula
brigada que ls freixos de ls cerrados fázen, anque al loinge,…stan las
cereijeiras cargadicas de cereijas. Uas burmeilhas a spera de calor que le
traga melaço; outras inda pequerricas, cumprindo l tiempo de medrari que apuis
seran de quelor de ouro.
Hoije, die de Camões, bai-se a fazer l ajuntouro de Ls
bielhos ne l Naso. La cabanha yá stá alhá bai para ua sumana. Estas cousas
lhíeban tiempo a ourganizar, para mais para muita giente. Bai a ser un die de
fiesta para bielhos i para quien dou l nome, anque inda seia mais nuobo. Muito
caiato quedará a çcansar a la borda de la cadeira, porque, quando la música
ampece a chamar pal baile, há-de haber muita pierna que se squece de l
tulhimiento i de ls delores.
Quien an nuobo beilou bien, an bielho sue
albelidade ten...
10/06/2013
sexta-feira, 5 de abril de 2013
Bózios mudos
Á pobo
Que si te querie screbir a berde!
De coraçon abierto lo fazirie…
Cumo te dezirei que stá todo bien
S´ hai stómados colados
Se ls colchones adonde giente
Cada beç mais giente se deita
Son casa de ruga feita
Telhada pul cielo
I nien sequiera
L cielo ye caliente?!
Adonde mos lhebaran ls diuses
De Oulimpos an desorde!?
Á pobo
Quien sós tu pobo
Nesta Ouropa an giral!??
Sós scrabo i cháman-te lhibre
Sós lhibre de manos atadas
Fridas i amordaçadas
Pula ditadura de l capital..
Á pobo an scrabidon
Tenes la ruga por algemas
La serbidon por capa
L zamprego por pan…
Á miu paíç!
Se l Poeta acá stebisse
De l tou mar talbeç dezisse
Ser de lhágrimas i podridon.
Que si te querie screbir a berde!
De coraçon abierto lo fazirie…
Cumo te dezirei que stá todo bien
S´ hai stómados colados
Se ls colchones adonde giente
Cada beç mais giente se deita
Son casa de ruga feita
Telhada pul cielo
I nien sequiera
L cielo ye caliente?!
Adonde mos lhebaran ls diuses
De Oulimpos an desorde!?
Á pobo
Quien sós tu pobo
Nesta Ouropa an giral!??
Sós scrabo i cháman-te lhibre
Sós lhibre de manos atadas
Fridas i amordaçadas
Pula ditadura de l capital..
Á pobo an scrabidon
Tenes la ruga por algemas
La serbidon por capa
L zamprego por pan…
Á miu paíç!
Se l Poeta acá stebisse
De l tou mar talbeç dezisse
Ser de lhágrimas i podridon.
quinta-feira, 21 de março de 2013
Nas alas dun suonho
Pedi al aire
que me lhebasse ne l pelo
an biaige sien çtino.
L aire oubiu l miu pedido
i lhebou-me an biaige;
pormeiro an bolo dagudo,
apuis an sustenido.
De l mar recebi l´araige,
de l sol recebi la calor;
mirei la lhuna serena
i sous galatones ouserbei;
pasmei-me ne l relhampar dua streilha
i a un cometa m´assigurei.
El eizagerou ne l bolo
i, de tanta mecha, mariei.
Cun un bózio de zaspero,
amplorei al aire por duolo,
que antrançasse l pelo,
me prendisse
i me punisse ne l suolo.
Prendiu-me cun las sues tranças,
cumo an braço de guindaste
i an biaige stuntiante,
na tierra fizo bolo rasante.
Dun assopro abriu la jinela
de ls mius uolhos i de l quarto,
dezindo,
la tue biaije acabeste,
quedas eiqui i you scápo-me.
Cerrei la jinela al aire
i las mies jinelas tamien,
ampecei outra biaige,
ne l suonho que la bida susten.
terça-feira, 19 de março de 2013
Pai
Pai!
tantas palabras por
ambersar,
tantos poemas por nacer,
tantos fruitos por colher...
tantos poemas por nacer,
tantos fruitos por colher...
Boleste d´ua cuonta a meio cuntar,
daqueilhas que tu bibiste,
de muitas que nun screbiste
i que nun sei acabar
daqueilhas que tu bibiste,
de muitas que nun screbiste
i que nun sei acabar
(Em português)
Pai!
Tantas histórias por contar,
tantas palavras por rimar,
tantos poemas por nascer,
tantos frutos por colher...
tantas palavras por rimar,
tantos poemas por nascer,
tantos frutos por colher...
Voaste duma história a meio contar,
daquelas que tu viveste,
de muitas que não escreveste
e que não sei acabar.
daquelas que tu viveste,
de muitas que não escreveste
e que não sei acabar.
sábado, 23 de fevereiro de 2013
Todo sós
I,
quando deiqui ouserbo ls cabeços
quando deiqui ouserbo ls cabeços
a amostrar
nas curbas femeninas
ls sous
quelores i çfrénças
i ls
hourizontes a parecer mar ampruado,
guardo nas
meninas l ancanto,
de nesse
bércio haber naçido.
Guardo na
piel ls oulores,
la calor i l friu,
na boca
sustengo l gusto a mosto,
ne l mirar l´amerosura de l tou berde,
bestido de
mofo a medrar flores
nas piedras a
nacer.
Cerro las manos
i neilhas meto las lhembráncias,
daquilho que de mi faziste,
doces,
amargosas,
dóndias,
ásparas…
Todo!
Todo sós i
todo fuste.
Suco,
alqueire i palha adonde drumi,
cerrado
adonde chorei i ri,
trilho adonde
la piel se me queimou,
einfierno que
las antranhas me gilou,
pan duro i
dóndio qu´l diabo amassou,
flores nun
ramalhete que de ti abrolhou
Etiquetas:
retrato de Tresa Capadora

