Moçambique

Moçambique
Parque da Gorongosa

Douro

Douro
An cama de mofo

sábado, 10 de outubro de 2009

Dous sentires





...metiu la chabe na puorta, pousou la carteira, azimbrou cun ls sapatos pul sobrado i deixou-se cair no sofá.
Staba cansada de ls miolhos i de ls nerbos de la bida moderna a que cháman stress, an correries i apitos ne l meio de ls carros parados, canhos de scape a botar fumo, apertos no camboio adonde nun habie campo para resfolgar, raciocínios rápidos para nun falhar nos sous afazeres porfissionales...
Tirou ls ócalos para nun ber l puolo que habie para lhimpar, fizo ua cena a las priessas porque ls filhos tenein que quemer por stáren a medrar. A eilha tanto se le daba quemer ou nó, solo querie çcansar.

Dou un banho i oubiu música clássica sien se anquemodar cun l pote que staba para lhabar.
Cerrou ls uolhos i pansou an sue mai i sue abó.
La mesma tela pintada de la bida dua mulhier; nun tanto por nerbioso ou cobradeiros de cabeça mas si pula canseira de l peso de l arado ou de la fouce, ambaixo de l rechino de l sol, l die anteiro.
Cun l puolo garrado al cuorpo cun ls sudores de dies seguidos, alhá cuntinában an casa la lhabuta de l die, a aquemodar ls cochinos, las bacas, fazer la cena, lhabar las malgas de l caldo quemido a priessa, para botar ls uossos anriba l xaragón.

Nun percisában de tirar ls ócalos para nun béren l puolo nos mobles: a la ua, porque nun tenien ócalos i a la outra, porque nun tenien mobles.
Chegában las camas, la mesica adonde se metie l bacio para mejar de nuite, la arca de la roupa de la cama, la arca de la roupa de la gente, un lhabatório para lhabar l nariç a la pormanhana, l almairo de la lhouça, la mesa de quemer i scanhos para çcansar.
I para que mais?
Quanto mais, mais trabalho pa la mulhier...
Lhembra-se-me de oubir a mie abó dezir quando benie mui cansada: ui,... que rija me sento!
I eilhi quedaba un cachico no scanho, a arranjar fuorças para abantar l sol de soutordie, ... sien música...
Rija, porque l cuorpo se l deixaba cair zamparado, tal era la canseira.
...you... a oubir la música, cun l cuorpo azimbrado anriba de l sofá, staba a arranjar fuorças para abantar l nerbioso de soutordie...

sexta-feira, 9 de outubro de 2009

L Scapulairo


Ye mui atreita a chiçpas, dezie-se…
Assi era. Muita beç la fúrun a buscar al cerrado ou a qualquiera outro sítio de l termo cumo se stubíra muorta apuis de algua chiçpa l cair al pie. Nien andar cun l trubisco l balie i la ouraçón a Santa Bárbela, tampouco.
Quedaba loinge dals freixos, nun se arrimaba a ningun silbeirón que fusse, çque houbie l pormeiro atrono, cun la trebuada a rundar inda quiaijeque an San Martino.

Eilha nien logra saúde, parece un cacaforro. Aposto que ten sido de l´eifeito de las chisçpas que l han caído mui acerca deilha, dezie la gente. Cuitada de mulhier, nien las ouraçones a Santa Bálbela l tenan balido, arrematában!...


Seia l que fur, nunca facelitando, dizie mie abó Ana, hai que fazer algo. L que serie se eilha nun rezasse a Santa Bárbela i nun trazisse cun eilha ls ramos de trobisco; a la cierta ya ua l tenerie abierto la cabeça, cuitada,... balha-mos Dius.

I fui por querer fazer algo para fastar las chiçpas, cumo se fura un apara raios que mie abó Ana me prandiu cun ua çigurança, por drento na camisica, ua bulsica cun algo benzido drento, a que chamaba l scapulário. Quando mudaba la camisica, alhá tornaba a spetar na lhabada, la bolsica branca.
Si, mie nina, para que steias portejida de todos ls peligros, dezie –me.

A el mos agarremos todos cierta tarde na scuola.
Fiç-se scuro de repente. La lhuç que mos chegaba atrabeç de las jinelas era la de ls relhistros; eimediatamente a seguir oubien-se ls atronos que mos gelaban l sangre que corrie nas benas streiticas de ninos.
Eili quedórun todos, cumo se fussen spigas nua garanheira, a ruoda de mi i del scapulário…
Nun sfregante, ua lhuç cegou-mos, un stalhido anxurdou-mos i un cheiro a queimado atafanhou-mos.
A la ruoda de l scapulairo, sentimos un aperto nos coraçonicos que batien que nien l de ls paixaricos quando són tirados de l nial.
Ui cuitada de tie Marie da Cruç, boziemos, quando bimos aquel feixe de lhuç a antrar an sue casa, ua casa baixica adelantre de la scuola.
Corrimos para alhá, nun se me lembra se naquel sfregante, se un cachico apuis.

Staban a merandar, ls dous. Quedórun brancos que nien la cera de l´eigreija. A tie Marie da Cruç custába-l a resfuolgar.
Benie a dreitos a eilha la chiçpa, dezie la gente i nós tamien, inda todos junticos por bias de l miedo que benisse outra.

Lembra-se-me mui bien que pula parede abaixo a dreitos a eilhes habie l riscadeiro branco na parede negra de fulhin. Apuis an cierto sítio habie un saco de lhana colgado na parede i ende birou i spetou-se ne l chano de la casa, de la casa terreira cun chano de tierra.

Tie Marie da Cruç, morriu-se doutra cousa qualquiera, nun die sien treboada, mas la gente inda hoije diç quando deilha se fala: you tengo para mi que las chiçpas fúrun la causa de eilha nunca lograr saúde.

La mesica adónde eilhes stában a merandar tengo-la you que me la dou l sou sobrino, sabendo que you gusto de cousas antigas i cun stória.

Bien haias, Antonho.

quinta-feira, 8 de outubro de 2009

Marijesé, mie mãe


...Cantabas...

mas cantabas tanto i tan bien que nien sei que fuorça que te ampuchaba para esse cantar.

Talbeç fusse ua maneira de botares para fuora las raibas que senties ou para me fazeres fiestas cun la tue ancumparáble bóç.

Hai muito modo de fazer fiestas anque you guste mais de las fiestas de carinos.


Cantabas fado ou outra cousa que fusse i cun esses fados botabas para fuora ls sentimentos; lembran-se quaije que todos ls que cantabas, de Amália muitos... i dezien: "eilha canta cumo Amália Rodrigues". You tamien achaba i inda acho, mas you sou suspeita, sou tue filha...

Dezie tiu Cloudino: "Foda-se! Nun haberá naide que la mostre na Eimissora Nacional, para que la ouban cantar! Ye un açago esta boç quedar eiqui antre dues paredes!"

Quando me dizes que yá nun cantas nada, you si te dou rezón, anque nun te l diga!...


Cumo se me lembra de ls serónes an que tu cantabas i que apuis cantaban tamien outros de la família, cumo seia tiu Balmiro, abó Ana, Ougénio, mie madrina i you. Dezie abó Abelino por mi: "Canta bien, mas ten ua buzica que nun se oube de Ourrieta Barriga a Ourrieta Rabo"...

Cumo me lembra de ls santalhos adónde mos santábamos no Eimbierno, cun un lhumico adelantre i de te oubir la tue boç de reissenhor.

Acababas siempre de l mesmo modo apuis de la derradeira nota; mirabas para mi i dezies, cun modo triste, " quien canta sous males spanta".


A las bezes inda penso que secálha indo alhá, berei ls carbonicos i la cinza no chano i, se bien cálha oubirei l retumbar de la tue boç acontra ls cabeços de la Tapada!...


Si, oubirei siempre la tue boç a retumbar ne ls mius sentidos i mirando para trás ne l tiempo desses fados, assí i todo, you agora ancontro que tube ua einfáncia feliç i tu deste-me esses carinos cun ls fados que me cantabas!...

Mundiadas de sentires


Mundiadas de sentires te spértan
Nas ourbalheiras de l Outonho
Te lhieban para piedras d´outras trunadas
I te banhan nas augas de outras marés.

Sós un paixaro que bai i que bén
A percura de l que ten i nunca ten
I nien na Primabera
Resfolgueste aire que te bundásse
Nos puolborinos desse termo
Falta d´ ousadia para resfolgar
An ambancíbles ciclones
Que te rebigorassen…
Que te stontiassen…

Amedruncábas-te
Cun l´eideia que la colheita
Quedásse çfeita
I acabeste por resfuolgar
Sólo un airico lebe
Sonhando cun puolborinos
Ciclones, mundiadas,
Aires de riba, airaçadas.

Las fuolhas secas de l´Outonho
Nos caminos, a remolinar
Fázen ls tous passos andébles.
L´aire cisqueiro a anunciar l´Eimbierno
Çcai l forno adónde te calcies
I anregela l tou resfuolgar.

Mundiadas de sentires te arrolhan…

terça-feira, 6 de outubro de 2009

No Praino



Retrato de percípio de ls anhos 70


luar de Agosto


L´arte a falar mirandés

L chano de l´eigreija de l Naso


A camino de l Picón

Cumo un pulborino

...caminabas debrebe que nien un pulborino.
Chubies las scaleiras de fuora an cantarie, dues a dues i abaixabas-ls de l mesmo modo.
Dezie-me bó Ana na cuzina quando oubiemos l strondo, "mira, yá se caiu"!...
Naide te bie tumbada nas scaleiras,... caies cumo ls gatos, siempre de pies.
Agora, cun tous passos andébles, andas-te siempre a cair i dás mais que tiempo para te béran anquanto te anrebulhas, te biras de todos ls modos, para te alhebantares.

Zbafas muita beç quando las piernas nun te quieran rodar: "Isto fui castigo que Dius me dou por nun tener pacéncia de caminar al pie doutra gente porque andaban debagar. Anté me ponie malica de la resina..."

I sigues caminando al passo de muitos outros, muito mais debagar que muitos, anquanto puodas algo, mas siempre resungando que yá nun puodes...


Carai, a l que chegamos, zabafas!...



segunda-feira, 5 de outubro de 2009

Fuste

Mirabas-te na auga de l ribeiro ou de la fuonte para beres l berde de ls tous uolhos, speilhos sien tinta i sien queixilho.
Medreste sien tiempo para medrar i assí i todo ls tous braços bundában para arrodiar l trigo seco i atá-l la garanheira.

Las scaleiras que ousabas para chubir a ls uolmos, a pelar fuolha, anquanto ls uolhos drumien la séstia, salírun de la furnada an que te naçírun ls braços.

Colgábas ls dies a la antrada de la cuzina para que te alumiássen las nuites, quando la lhuç de la candeia nun chegaba para beres ls pontos de las meias i camisolas que fazies para to la família.
Soltabas l die i nun l dábas tiempo para çcansar porque debrebe el aparecie an riba l cabeço de l Naso a ri-se para ti.

Fuste mulhier, fuste forno, fuste çafra, arado, çadón.
Fuste pie d´amigo an sigurança, an carinos fuste seda, an rejistença pardo, an frescura algodón.

Fuste mulhier de cuorpo anteiro.

Quando l´Eimbierno tardiego se te arrimou, baliste-te de dues guelhadas que habies guardado, a quien chamabas de cumpanhas, amigas para siempre, a caminar ua de cada lhado.
Inda te beio a caminar cun eilhas, cuostas drubadas, uolhos berdes a mirar l chano. Reconheço-te po l puolo que se alhebanta quando caminas a arrastrar ls pies.
Beio bien l puolo!

Beio-te cumo tu te bies quando te mirabas no ribeiro, cumo se fura un speilho.
Beio la tue eimage, sien percisar de speilho.


Arquivo do blogue