Especiosa ye ua aldé de l cunceilho de Mirando de l Douro, çtrito de Bergáncia. La lhéngua falada ye l mirandés mas poucos la sáben screbir por haber sido ua lhéngua oural. Agora sendo oufecial yá puode ser screbida cun regras. Ye an mirandés que scribo eiqui nesta jinela birada pal mundo. BIEN BENIDOS EIQUI i an, http://www.adelaide-monteiro.blogspot.com
Moçambique
Parque da Gorongosa
Douro
An cama de mofo
quarta-feira, 1 de outubro de 2014
Outonho
Outonho
Nun cabes an ti de tanta quelor i,
a cada cachico se te solta un ai
para apuis la fuolha sbolaciar
cumo mariepiendula a daprender sou bolo.
Ua, apuis outra,
amarielha, castanha, burmeilha,
anteira ou sfilarpada, a chorar de la caída
ou yá sien pranto,
fórman todas l xaragon
que há-de apuis soutranho dar bida berde,
rocos no Outonho que há-de benir outra beç.
Ye assi que la bida bai cumprindo,
an cada prenheç de Primabera...
i you me bou abraçando al galho
para que l pinzon se mantenga agarrado
i me déia auga an todo l Berano...
quinta-feira, 20 de março de 2014
Ua hurtica para scabar
Onte andebimos a arrolhar un nino, la nuossa lhéngua mirandesa.
Ourlando zafiou a Francisco i Francisco zafiou-me a mi. Para ua aposentada cumo you, l que ye preciso ye que baia habendo uns hurticos para scabar i dar cherume a la tierra i a la bida.
Assi fui: Lhougo bien cedo tube que anrezinar las tripas naquel camboio de carros siempre a parar, arrancar als cachicos, tornar a parar; ai de mi que yá bou a chegar atrasada a Linda a Velha i deixar a Francisco preso ne l Redund...el de las Sereias, eilhi que nien há-de haber ua aldaba adonde prenda l suonho daquel spertar temprano. Bá!, alhá cheguei al altico de Queluz daqueilha maldita IC19 i staba çafa. Francisco só percisou de colgar l suonho ne l Redundel, un cachiçquito.
Ourlando zafiou a Francisco i Francisco zafiou-me a mi. Para ua aposentada cumo you, l que ye preciso ye que baia habendo uns hurticos para scabar i dar cherume a la tierra i a la bida.
Assi fui: Lhougo bien cedo tube que anrezinar las tripas naquel camboio de carros siempre a parar, arrancar als cachicos, tornar a parar; ai de mi que yá bou a chegar atrasada a Linda a Velha i deixar a Francisco preso ne l Redund...el de las Sereias, eilhi que nien há-de haber ua aldaba adonde prenda l suonho daquel spertar temprano. Bá!, alhá cheguei al altico de Queluz daqueilha maldita IC19 i staba çafa. Francisco só percisou de colgar l suonho ne l Redundel, un cachiçquito.
Mais un tiron, alrobés a la correlina de carros i, deilhi a nada, stabamos pals lhados de la Caparica. Outro tiron ne l carro d´Ourlando i fui un ai anquanto cheguemos a Stremós, a la scola Raínha Santa Isabel, adonde mos recebírun cumo se mos conhecíssen zde siempre, ua lhagona d´auga calentica adonde ls trés porsores se sentírun a nadar an sues augas, que nien parricos, an dues sessones, ua a la pormanhana, outra a la tarde. L assunto era"L Mirandés ne ls dies d´hoije".
Falou-se de la Lhéngua i de la sue stória, amostrou-se muita de la lhiteratura eisistente, puso-se música a tocar an mirandés, liu-se ua cuonta i pediu-se als alunos que fazíssen l caldico de letras cun palabras mirandesas de la cuonta, lírun-se poemas, pormeiro an mirandés i apuis an pertués para que mais bien la poesie se sentisse i falou-se de ls dançadores. An todo fazendo siempre cun que ls alunos fússen parte atiba nas cumbersas i apersentando eimages atrabeç de l cumputador.
A abaluar puls pedidos que mos fazírun para que mais cousas dessas acuntecíssen, ancluindo la gana cun que quedórun para fazer antrecámbio cun scolas de la region de Miranda, l´eideia que le naciu de lhebar alhá alunos, esta nuossa anterbençon fui mui ámportante par´eilhes i si mos parece que le gustou muito. A nós tamien.
Para nós, que fazímos l melhor que pudimos i sabiemos, fui ua grande honra poder haber regado mais un cachico de l huorto, para que l Mirandés baia anraizando mais por todo l paíç i las raízes chúpen cada beç mais tampeiro i le lhiebe mais un adubico para que mais baia medrando
Nun tenemos retratos, mas assi que ls recébamos, eiqui ls ponirei. Muitos mos fúrun tirados na eicelente biblioteca, sítio lhargo i cun cundiçones para aqueilhes alunos, bien mais serenos que eiqui, poderen ambestigar i studar.
Falou-se de la Lhéngua i de la sue stória, amostrou-se muita de la lhiteratura eisistente, puso-se música a tocar an mirandés, liu-se ua cuonta i pediu-se als alunos que fazíssen l caldico de letras cun palabras mirandesas de la cuonta, lírun-se poemas, pormeiro an mirandés i apuis an pertués para que mais bien la poesie se sentisse i falou-se de ls dançadores. An todo fazendo siempre cun que ls alunos fússen parte atiba nas cumbersas i apersentando eimages atrabeç de l cumputador.
A abaluar puls pedidos que mos fazírun para que mais cousas dessas acuntecíssen, ancluindo la gana cun que quedórun para fazer antrecámbio cun scolas de la region de Miranda, l´eideia que le naciu de lhebar alhá alunos, esta nuossa anterbençon fui mui ámportante par´eilhes i si mos parece que le gustou muito. A nós tamien.
Para nós, que fazímos l melhor que pudimos i sabiemos, fui ua grande honra poder haber regado mais un cachico de l huorto, para que l Mirandés baia anraizando mais por todo l paíç i las raízes chúpen cada beç mais tampeiro i le lhiebe mais un adubico para que mais baia medrando
Nun tenemos retratos, mas assi que ls recébamos, eiqui ls ponirei. Muitos mos fúrun tirados na eicelente biblioteca, sítio lhargo i cun cundiçones para aqueilhes alunos, bien mais serenos que eiqui, poderen ambestigar i studar.
sábado, 8 de março de 2014
Salindo de l´eibernaçon
Stá l jasmin a spera de calor para abrir ls bretones, nun baia inda la gelada tardiega a dar cabo daquel oulor doce,acabando por secar las flores.
Ye agora l rei de l jardin l goibo, pimpon que nien palmito d´andor an die de fiesta al redor de la aldé. Pul die ye só quelor, mas assi que l sol se bai, streforma-se nua fábrica de perfumes i ye un gusto salir al huorto pula nuite. Florica a florica até que chegue a la punta, yá ten bainas ambaixo, quando las mais pequerruchicas ábren, un modo que la porfeita natureza ten de mos toldiar ls sentidos por mais tiempo.
Apuis benirá l jasmin, pormeiro nas fronças, branquito, apuis no açafate a secar, apuis an bidros citrados para poner an chás i mos toldiar ls sentidos quando metemos las narizes na chábena, an nuites fries.
Tamien l jasmin ten oulor mais fuorte a la nuite, assi cumo l jacinto que agora yá se stá a çpedir i que tanta falta fazie l anho anteiro, cumo se fura un lampion cargadico de pequeinhas flores a almiar ls jardins.
Nun tardaran las laranjeiras a rebentar de berde i branco, a parecéren ramos de noibas, seinha de pureza. Stan a arrolhar las últimas laranjas, bien alhá na punta de ls galhos, adonde ye mais custoso chegar pa las traer pal açafate, doces que nien miel.
Bendita Primabera i bendita natureza que tanta cousa yá mos stá a dar i mos fai salir de l capulho adonde l´Eimbierno augaceiro mos metiu, cumo se fúramos lhagartos a salir de la sue eibernaçon de meses!
Ye agora l rei de l jardin l goibo, pimpon que nien palmito d´andor an die de fiesta al redor de la aldé. Pul die ye só quelor, mas assi que l sol se bai, streforma-se nua fábrica de perfumes i ye un gusto salir al huorto pula nuite. Florica a florica até que chegue a la punta, yá ten bainas ambaixo, quando las mais pequerruchicas ábren, un modo que la porfeita natureza ten de mos toldiar ls sentidos por mais tiempo.
Apuis benirá l jasmin, pormeiro nas fronças, branquito, apuis no açafate a secar, apuis an bidros citrados para poner an chás i mos toldiar ls sentidos quando metemos las narizes na chábena, an nuites fries.
Tamien l jasmin ten oulor mais fuorte a la nuite, assi cumo l jacinto que agora yá se stá a çpedir i que tanta falta fazie l anho anteiro, cumo se fura un lampion cargadico de pequeinhas flores a almiar ls jardins.
Nun tardaran las laranjeiras a rebentar de berde i branco, a parecéren ramos de noibas, seinha de pureza. Stan a arrolhar las últimas laranjas, bien alhá na punta de ls galhos, adonde ye mais custoso chegar pa las traer pal açafate, doces que nien miel.
Bendita Primabera i bendita natureza que tanta cousa yá mos stá a dar i mos fai salir de l capulho adonde l´Eimbierno augaceiro mos metiu, cumo se fúramos lhagartos a salir de la sue eibernaçon de meses!
quarta-feira, 8 de janeiro de 2014
Si, you sei
Si, you sei
Si, you sei
Que l tiempo
Se sburaca
A poder de tanto sticar.
Por isso
Nun me dés tiempo!
Bonda-me screbir
Para que me pareça
Que stou a oubir la tue boç
I a sorber-te la risa.
Si, you sei
Que l tiempo ye beloç
Que l tiempo nun spera
I hai que retalhar l tiempo
Para fazer muita camisa.
Por isso
Nun me cuntestes!
Isto ye solo ua boç i l retombo
Ua biaije d´ida i la buolta
Ua carta perdida
Ua chamada sien la respuosta
Un monólogo que me bonda
Ua cantiga que canto i oubo
Ua eimaige
Um poema que me nace
I que me nace amubido
Sien tiempo para cumprir.
Si, you sei…
You sei que l tiempo
Mos passa siempre a fugir
I hai que sticar l tiempo
Para la bida zlir
L´auga que passa nun torna
I l riu nun cuorre a chubir.
Por isso
Nun me contestes!
A mi me bonda screbir
L poema.
domingo, 5 de janeiro de 2014
Quiero l tiempo!
Crece mofo ne l miu cuorpo
I l tiempo…
L tiempo, miu einemigo
Nien me percura se quiero
Naci nun lhugar
Adonde las piedras
Éran regadas cun sudor
De cuorpos
Adonde an poucos
L mofo chegaba a crecer…
Agora
Arrima-se-me l balhor ne l mofo
Roubado a las piedraQue me régan
Cun sou sudor acedeficado
Que tanto me fai doler
I l tiempo
Nien me percura se quiero
Mas you quiero…
Quiero l tiempo!
quarta-feira, 9 de outubro de 2013
Á poema!
Á poema!
Que si me querie ancabriolar
pula rimas de ls tous bersos,
chubir als montes de la tues
bogales
i nadar nas poçacas de las tues cunsoantes!
Querie cantá-te,
dezi-te,
beilá-te
até las piernas quedáren fracas,
la boç gasta,
l´eimoçon arramada
na fuorça de las palabras.
Á poema
que nun hai meio de naceres
na jinela que deixo abierta!
Hai ua chúbia de fuolhas
Hai ua chúbia de fuolhas a cobrir l manto,
chóran las árboles ne l zancanto
de sentíren la
andesiada nudeç
cun l friu a apertá-le outra beç
sien lubas ó bolsos para meter las manos.
Por que nun parais al
menos nas mies brigadas
para cun bós fazer
mais dóndias las ambernadas
çcansar las manos an
cama mais amerosa
I assi la caída nun séia tan delorosa
i ne l miu rugaço dure mais l fin de berano!?
Ye ua sgraniçada muita beç
esta chúbia a baté-me na jinela
a las bezes de niebe a anregelar,
outras, un merujeiro
de criar
nas camas de fuolhas doutros anhos.
