Especiosa ye ua aldé de l cunceilho de Mirando de l Douro, çtrito de Bergáncia. La lhéngua falada ye l mirandés mas poucos la sáben screbir por haber sido ua lhéngua oural. Agora sendo oufecial yá puode ser screbida cun regras. Ye an mirandés que scribo eiqui nesta jinela birada pal mundo. BIEN BENIDOS EIQUI i an, http://www.adelaide-monteiro.blogspot.com
Moçambique
Parque da Gorongosa
Douro
An cama de mofo
sábado, 24 de janeiro de 2015
sábado, 17 de janeiro de 2015
Hoije stou chorona. Pronto!
Stou mesmo chorona.
You sou chorona...
Bou-me a scapar
Porque hai siempre porqui...
Algo a fazé-me chorar
Stou mesmo chorona.
You sou chorona...
Bou-me a scapar
Porque hai siempre porqui...
Algo a fazé-me chorar
Mas quando bou a salir
Aparece-me ua eimage
Ua frase
Un nino
Ua mai
Un belhico
Un ato de terrorismo
Antoleráncia
Arrogáncia
Desamor
Fome
Zamprego
Las lhágrimas sálen
L coraçon aperta
La mano treme
Angulho las lhágrimas
I...
Tengo que ir!!!
Stou mui chorona!!!!
Aparece-me ua eimage
Ua frase
Un nino
Ua mai
Un belhico
Un ato de terrorismo
Antoleráncia
Arrogáncia
Desamor
Fome
Zamprego
Las lhágrimas sálen
L coraçon aperta
La mano treme
Angulho las lhágrimas
I...
Tengo que ir!!!
Stou mui chorona!!!!
sexta-feira, 26 de dezembro de 2014
Malzinas

Amantei-te an cumenéncias i
quando me dei de cuonta staba atamado l delor.
Lhaba-se bien labado, diç mie
mai. Yá mie abó me dezie: Debe-se colher antes de l nacer de l sol! Apuis,
lhaba-se bien lhabado, scuolhe-se, seca-se a la selombra i guarda-se nua
bolsica.
Parece que las stou a ber
colgadas na parede, de retalhicos, an pie de la de ls beisicos que me staban siempre
a chamar por bias de l doce de acucre cun claras an castielho que tenien anriba
i a que you nun chegaba, puosta eilhi mais alta d´acente.
Apuis ferbe-se l´auga. Uns ténen
que ferber un cachico, outros ye só l tiempo d´antrar i bonda que quéden
abafados.
Ampecei cumo quien nun sabe l que
dezir i debrebe la torna de la cumbersa s´ampuso. L´arada iba medrando, las
palabras soltában-se na pantalha. A las bezes parecie cunfisson, parecie que l
cura starie apenas apartado pulas frinchas de la puorta de l cunfessionairo.
Outras, era ua cousa que se soltaba an psicanálise, sien que para isso fusse preciso
ua cama de cunsultório.
Bebe-se a golicos, cun ou sien
açucre, cunsante l gusto. Tu que sós gulosa, aposto que até sós capaç de dezir
que te duol la barriga para bueres chá de jibarbeiro bien docico.
A golicos tamien se sórben las
palabras, las palabras que mos sírben de malzina. A golicos para ber se dúran
eiternidades, porque d´eiternidades son feitas las palabras, porque para
eiternidades se quíeren guardar las palabras que mos atáman delores.
Ferbe-se l bule i apuis bota-se
para alhá l chá, diç-se agora. La cumbersa bai caldiando al tiempo de poner las
chábenas porriba de la toalha bordada. L´açucreiro, la lheiteira, las colheres,
l culador, l bolho partido an cachicos. A golos se bai quemendo i falando,
abafando l bule para que nun se le arreféçan las palabras.
Las palabras soltában-se na
pantalha cumo se l bule las tebísse sempre calientes, abafadas nun panho de
lhana. Nuobos modos de buer chá para atamar delores, nuobos modos de
psicanálise.
Destes-me un beisico. Un modo que
teniedes de ber se l chá me tenie atamado ls delores de barriga. Si, a la nuite
atamaban siempre ls delores. Suonhos por outros mundos, la burrica que m´habie
de lhebar pal Brasil, ls çapatos mais modernos que fazie cun tacones altos de
puntas de cabos de çachos spetados an tábuas, presos a las piernas cun fitas de
farrapos, ls eiroplanos que bie passar ne l cielo a deixar rastro de fumo
branco. L chá fazie l restro. L beiso muito mais…
Pul die ls delores tornaban ne ls
cuornos de la Mourisca. La burrica nunca s´abinturou a lhebar-me para alhá de
Zenízio, Samartino i Miranda, eiqui só quando era preciso ir a tratar d´algua cousa
de las de la gente fidalga.
Nunca mais se biu l chá de la
Índia, á mai! Era tan cheirosico!
Habie-lo eilhi a la Funtázia,
antre l ribeiro i las casas. Zaparciu.
Tamien nunca mais bi eiqui pula
Speciosa l chá d´ouríegano. Habie ua arrinqueira ne l meio de l caminho, nua
ilha de fenos, carbalheiras i trubisco. Mesmo ne l caminho, adonde se fazie an dous
an antruncamento. Bezes sien cuonta passei cun las bacas para Antonho Steba i
la arrinqueira me saludou. Bezes sien cuonta mirei pa la ilha de fenos, mas
d´ouriegano nien seinha. Un die la máquina de çufino grande angulhiu la ilha…
L ribeiro de la Funtázia fui
ancanhado pula máquina de çufino grande i las formigas quedórun sien yerba de
la Índia…
Bezes sien cuonta se me lembra de
l chá que m´atamaba ls delores de barriga… Bezes sien cuonta se me lembra de
las palabras que me serbírun de malzina…
Nada acaba. Só s´anterrompe ou
modefica…
Cuido que nun puode acabar…
Imagem- À Procura, pintura de Adelaide Monteiro
quarta-feira, 1 de outubro de 2014
Outonho
Outonho
Nun cabes an ti de tanta quelor i,
a cada cachico se te solta un ai
para apuis la fuolha sbolaciar
cumo mariepiendula a daprender sou bolo.
Ua, apuis outra,
amarielha, castanha, burmeilha,
anteira ou sfilarpada, a chorar de la caída
ou yá sien pranto,
fórman todas l xaragon
que há-de apuis soutranho dar bida berde,
rocos no Outonho que há-de benir outra beç.
Ye assi que la bida bai cumprindo,
an cada prenheç de Primabera...
i you me bou abraçando al galho
para que l pinzon se mantenga agarrado
i me déia auga an todo l Berano...
quinta-feira, 20 de março de 2014
Ua hurtica para scabar
Onte andebimos a arrolhar un nino, la nuossa lhéngua mirandesa.
Ourlando zafiou a Francisco i Francisco zafiou-me a mi. Para ua aposentada cumo you, l que ye preciso ye que baia habendo uns hurticos para scabar i dar cherume a la tierra i a la bida.
Assi fui: Lhougo bien cedo tube que anrezinar las tripas naquel camboio de carros siempre a parar, arrancar als cachicos, tornar a parar; ai de mi que yá bou a chegar atrasada a Linda a Velha i deixar a Francisco preso ne l Redund...el de las Sereias, eilhi que nien há-de haber ua aldaba adonde prenda l suonho daquel spertar temprano. Bá!, alhá cheguei al altico de Queluz daqueilha maldita IC19 i staba çafa. Francisco só percisou de colgar l suonho ne l Redundel, un cachiçquito.
Ourlando zafiou a Francisco i Francisco zafiou-me a mi. Para ua aposentada cumo you, l que ye preciso ye que baia habendo uns hurticos para scabar i dar cherume a la tierra i a la bida.
Assi fui: Lhougo bien cedo tube que anrezinar las tripas naquel camboio de carros siempre a parar, arrancar als cachicos, tornar a parar; ai de mi que yá bou a chegar atrasada a Linda a Velha i deixar a Francisco preso ne l Redund...el de las Sereias, eilhi que nien há-de haber ua aldaba adonde prenda l suonho daquel spertar temprano. Bá!, alhá cheguei al altico de Queluz daqueilha maldita IC19 i staba çafa. Francisco só percisou de colgar l suonho ne l Redundel, un cachiçquito.
Mais un tiron, alrobés a la correlina de carros i, deilhi a nada, stabamos pals lhados de la Caparica. Outro tiron ne l carro d´Ourlando i fui un ai anquanto cheguemos a Stremós, a la scola Raínha Santa Isabel, adonde mos recebírun cumo se mos conhecíssen zde siempre, ua lhagona d´auga calentica adonde ls trés porsores se sentírun a nadar an sues augas, que nien parricos, an dues sessones, ua a la pormanhana, outra a la tarde. L assunto era"L Mirandés ne ls dies d´hoije".
Falou-se de la Lhéngua i de la sue stória, amostrou-se muita de la lhiteratura eisistente, puso-se música a tocar an mirandés, liu-se ua cuonta i pediu-se als alunos que fazíssen l caldico de letras cun palabras mirandesas de la cuonta, lírun-se poemas, pormeiro an mirandés i apuis an pertués para que mais bien la poesie se sentisse i falou-se de ls dançadores. An todo fazendo siempre cun que ls alunos fússen parte atiba nas cumbersas i apersentando eimages atrabeç de l cumputador.
A abaluar puls pedidos que mos fazírun para que mais cousas dessas acuntecíssen, ancluindo la gana cun que quedórun para fazer antrecámbio cun scolas de la region de Miranda, l´eideia que le naciu de lhebar alhá alunos, esta nuossa anterbençon fui mui ámportante par´eilhes i si mos parece que le gustou muito. A nós tamien.
Para nós, que fazímos l melhor que pudimos i sabiemos, fui ua grande honra poder haber regado mais un cachico de l huorto, para que l Mirandés baia anraizando mais por todo l paíç i las raízes chúpen cada beç mais tampeiro i le lhiebe mais un adubico para que mais baia medrando
Nun tenemos retratos, mas assi que ls recébamos, eiqui ls ponirei. Muitos mos fúrun tirados na eicelente biblioteca, sítio lhargo i cun cundiçones para aqueilhes alunos, bien mais serenos que eiqui, poderen ambestigar i studar.
Falou-se de la Lhéngua i de la sue stória, amostrou-se muita de la lhiteratura eisistente, puso-se música a tocar an mirandés, liu-se ua cuonta i pediu-se als alunos que fazíssen l caldico de letras cun palabras mirandesas de la cuonta, lírun-se poemas, pormeiro an mirandés i apuis an pertués para que mais bien la poesie se sentisse i falou-se de ls dançadores. An todo fazendo siempre cun que ls alunos fússen parte atiba nas cumbersas i apersentando eimages atrabeç de l cumputador.
A abaluar puls pedidos que mos fazírun para que mais cousas dessas acuntecíssen, ancluindo la gana cun que quedórun para fazer antrecámbio cun scolas de la region de Miranda, l´eideia que le naciu de lhebar alhá alunos, esta nuossa anterbençon fui mui ámportante par´eilhes i si mos parece que le gustou muito. A nós tamien.
Para nós, que fazímos l melhor que pudimos i sabiemos, fui ua grande honra poder haber regado mais un cachico de l huorto, para que l Mirandés baia anraizando mais por todo l paíç i las raízes chúpen cada beç mais tampeiro i le lhiebe mais un adubico para que mais baia medrando
Nun tenemos retratos, mas assi que ls recébamos, eiqui ls ponirei. Muitos mos fúrun tirados na eicelente biblioteca, sítio lhargo i cun cundiçones para aqueilhes alunos, bien mais serenos que eiqui, poderen ambestigar i studar.
sábado, 8 de março de 2014
Salindo de l´eibernaçon
Stá l jasmin a spera de calor para abrir ls bretones, nun baia inda la gelada tardiega a dar cabo daquel oulor doce,acabando por secar las flores.
Ye agora l rei de l jardin l goibo, pimpon que nien palmito d´andor an die de fiesta al redor de la aldé. Pul die ye só quelor, mas assi que l sol se bai, streforma-se nua fábrica de perfumes i ye un gusto salir al huorto pula nuite. Florica a florica até que chegue a la punta, yá ten bainas ambaixo, quando las mais pequerruchicas ábren, un modo que la porfeita natureza ten de mos toldiar ls sentidos por mais tiempo.
Apuis benirá l jasmin, pormeiro nas fronças, branquito, apuis no açafate a secar, apuis an bidros citrados para poner an chás i mos toldiar ls sentidos quando metemos las narizes na chábena, an nuites fries.
Tamien l jasmin ten oulor mais fuorte a la nuite, assi cumo l jacinto que agora yá se stá a çpedir i que tanta falta fazie l anho anteiro, cumo se fura un lampion cargadico de pequeinhas flores a almiar ls jardins.
Nun tardaran las laranjeiras a rebentar de berde i branco, a parecéren ramos de noibas, seinha de pureza. Stan a arrolhar las últimas laranjas, bien alhá na punta de ls galhos, adonde ye mais custoso chegar pa las traer pal açafate, doces que nien miel.
Bendita Primabera i bendita natureza que tanta cousa yá mos stá a dar i mos fai salir de l capulho adonde l´Eimbierno augaceiro mos metiu, cumo se fúramos lhagartos a salir de la sue eibernaçon de meses!
Ye agora l rei de l jardin l goibo, pimpon que nien palmito d´andor an die de fiesta al redor de la aldé. Pul die ye só quelor, mas assi que l sol se bai, streforma-se nua fábrica de perfumes i ye un gusto salir al huorto pula nuite. Florica a florica até que chegue a la punta, yá ten bainas ambaixo, quando las mais pequerruchicas ábren, un modo que la porfeita natureza ten de mos toldiar ls sentidos por mais tiempo.
Apuis benirá l jasmin, pormeiro nas fronças, branquito, apuis no açafate a secar, apuis an bidros citrados para poner an chás i mos toldiar ls sentidos quando metemos las narizes na chábena, an nuites fries.
Tamien l jasmin ten oulor mais fuorte a la nuite, assi cumo l jacinto que agora yá se stá a çpedir i que tanta falta fazie l anho anteiro, cumo se fura un lampion cargadico de pequeinhas flores a almiar ls jardins.
Nun tardaran las laranjeiras a rebentar de berde i branco, a parecéren ramos de noibas, seinha de pureza. Stan a arrolhar las últimas laranjas, bien alhá na punta de ls galhos, adonde ye mais custoso chegar pa las traer pal açafate, doces que nien miel.
Bendita Primabera i bendita natureza que tanta cousa yá mos stá a dar i mos fai salir de l capulho adonde l´Eimbierno augaceiro mos metiu, cumo se fúramos lhagartos a salir de la sue eibernaçon de meses!
quarta-feira, 8 de janeiro de 2014
Si, you sei
Si, you sei
Si, you sei
Que l tiempo
Se sburaca
A poder de tanto sticar.
Por isso
Nun me dés tiempo!
Bonda-me screbir
Para que me pareça
Que stou a oubir la tue boç
I a sorber-te la risa.
Si, you sei
Que l tiempo ye beloç
Que l tiempo nun spera
I hai que retalhar l tiempo
Para fazer muita camisa.
Por isso
Nun me cuntestes!
Isto ye solo ua boç i l retombo
Ua biaije d´ida i la buolta
Ua carta perdida
Ua chamada sien la respuosta
Un monólogo que me bonda
Ua cantiga que canto i oubo
Ua eimaige
Um poema que me nace
I que me nace amubido
Sien tiempo para cumprir.
Si, you sei…
You sei que l tiempo
Mos passa siempre a fugir
I hai que sticar l tiempo
Para la bida zlir
L´auga que passa nun torna
I l riu nun cuorre a chubir.
Por isso
Nun me contestes!
A mi me bonda screbir
L poema.
